निस्तब्धता: शब्दहरू सकिएपछिको अन्तिम गुन्जन

 

अहिले यो कोठा यति शान्त छ कि मलाई आफ्नै मुटुको धड्कन पनि कुनै ठूलो बम पड्किएजस्तै गरी कानमा बजिरहेको महसुस भइरहेछ। तिमी भर्खरै यो ढोकाबाट बाहिरियौ, तर जाँदाजाँदै तिमीले आफ्नो पछाडि जुन शून्यता छोडेर गयौ, त्यसले मलाई निल्न खोजिरहेको छ। यसैलाई भन्छन् होला 'निस्तब्धता'। एउटा यस्तो निस्तब्धता, जसमा कुनै संगीत छैन, कुनै कोलाहल छैन, केवल एउटा रित्तोपन छ जसले मेरो कानमा एकनासले 'साईं-साईं' गरेर उडिरहेको छ। म यतिबेला हल्लिन पनि डराइरहेको छु, किनकि मलाई लाग्छ मेरो एउटा सानो हलचलले पनि यो काँचजस्तै नाजुक सन्नाटालाई फुटाएर मलाई नै घाइते बनाइदिनेछ। तिमीले बोलेका अन्तिम शब्दहरू अझै हावामा तैरिरहेका छन्, तर ती अब शब्द रहेनन्, ती त केवल अर्थहीन ध्वनिहरू मात्र भए।

मलाई सम्झना छ, हामी बीच कति धेरै कुराहरू हुन्थे। कहिले हाँसो, कहिले झगडा, कहिले ससाना कुरामा गरिने बहस। तर आज ती सबै आवाजहरू कता हराए? मानौँ यो संसारकै सबै आवाजहरू कसैले लुकाइदिएको छ। यो निस्तब्धता कति भारी हुँदो रहेछ! यसले मेरो काँधमा यति ठूलो बोझ थपिदिएको छ कि मलाई सास फेर्न पनि बल गर्नुपरेको छ। म झ्याल बाहिर हेर्छु, सडकमा गाडीहरू गुडिरहेका छन्, मान्छेहरू हिँडिरहेका छन्, तर मलाई लाग्छ म एउटा पारदर्शी सिसाको बाकसभित्र थुनिएको छु जहाँ बाहिरको कुनै पनि आवाज आइपुग्दैन। यो निस्तब्धता एउटा ऐना जस्तै हो, जसमा म आफ्नो आत्माको कुरूप र रित्तो रूप देखिरहेको छु। जबसम्म तिमी थियौ, यो कोठा जीवित थियो। अहिले यो एउटा चिहान जस्तै भएको छ, जहाँ मेरा सम्झनाहरू लास बनेर यताउति छरिएका छन्।

म अघिदेखि यही कुर्सीको कुनामा बसिरहेको छु। मलाई कतै जानु छैन, मलाई केही गर्नु छैन। यो निस्तब्धताले मलाई एउटा यस्तो सत्यको सामना गराएको छ, जसलाई म वर्षौँदेखि पन्छाउन खोजिरहेको थिएँ। त्यो सत्य यो हो कि—हामी सधैँ एक्लै थियौँ। हामीले त केवल आवाजहरूको एउटा पर्खाल बनाएर त्यो एक्लोपनलाई लुकाउन खोजेका रहेछौँ। आज त्यो पर्खाल ढल्यो, र म आफ्नो वास्तविक स्वरूपसँग आमनेसामने भएको छु। यो निस्तब्धतामा एउटा 'रिंगिङ' (Ringing) आवाज छ, मानौँ टाढा कतै कुनै मन्दिरको घण्टी बजिरहेको छ जो कहिल्यै रोकिँदैन। यो आवाजले मलाई गिज्याइरहेछ, यसले मलाई भनिरहेछ कि तिमीले जसलाई आफ्नो संसार मान्ने भूल गर्यौ, त्यो त केवल एउटा बालुवाको घर मात्र थियो।

कतिपटक मलाई लाग्छ, म केही बोलूँ। म आफ्नै नाम जोडले चिच्याएर यो सन्नाटालाई चिर्न चाहन्छु। तर मेरो घाँटीबाट कुनै स्वर निस्कँदैन। शब्दहरू त त्यतिबेला मात्र अर्थपूर्ण हुन्छन् जब ती सुनिदिने कोही हुन्छ। अब यहाँ सुनिदिने कोही छैन। यो निस्तब्धताले मलाई बुझाएको छ कि शब्दहरू त केवल एउटा पुल मात्र हुन्, तर जब पुलको अर्को छेउमा पुग्ने जमिन नै भासिन्छ, तब पुलको के काम? म अहिले त्यही भासिएको जमिनमा उभिएको छु। म आफ्नो हात हेर्छु, मेरा औँलाहरू स्थिर छन्। म भित्तामा झुण्डिएको घडी हेर्छु, त्यसको 'टिक-टिक' पनि अहिले हराएजस्तो लाग्छ। समय रोकिएको हो कि मेरो महसुस गर्ने शक्ति समाप्त भएको हो, मलाई थाहा छैन।

यो निस्तब्धतामा एउटा अनौठो किसिमको पारदर्शिता छ। मैले आजसम्म आफूलाई बोलेर जति ढाकछोप गर्न खोजेको थिएँ, ती सबै बहानाहरू अहिले उदाङ्गो भएका छन्। म आफ्नो कायरता देखिरहेको छु, म आफ्नो स्वार्थ देखिरहेको छु। यो सन्नाटाले मलाई प्रश्न गरिरहेको छ— "अब के त? अब कहाँ जान्छौ?" र मतिर कुनै उत्तर छैन। मलाई लाग्छ, यो निस्तब्धता नै मेरो अन्तिम गन्तव्य हो। मान्छेहरू कोलाहलबाट डराउँछन्, तर मलाई लाग्छ कोलाहल त सुरक्षित हुन्छ, त्यहाँ तपाईं अरूका आवाजहरूमा हराउन सक्नुहुन्छ। तर यो निस्तब्धतामा हराउने ठाउँ कतै छैन, यहाँ त केवल आफूले आफैँलाई भेट्नुपर्छ, र आफूलाई भेट्नु नै संसारको सबैभन्दा डरलाग्दो कुरा रहेछ।

अहिले कोठामा अँध्यारो बढ्दै गएको छ। तर म बत्ती बाल्न चाहन्नँ। उज्यालोले यो निस्तब्धतालाई झन् गाढा बनाइदिन्छ जस्तो लाग्छ। यो अँध्यारोमा म तिम्रो उपस्थितिको एउटा छाया महसुस गर्न सक्छु। तर त्यो छाया पनि मौन छ। तिमीले जाँदाजाँदै ढोका ढ्याप्प लगाएर जुन आवाज निकाल्यौ, त्यो नै यो घरको अन्तिम संगीत थियो। त्यसपछिको यो मौनता त एउटा अनन्त प्रतीक्षा जस्तो भएको छ। म कसको प्रतीक्षा गर्दै छु? तिम्रो? अहँ, मलाई थाहा छ तिमी फर्कने छैनौ। म सायद आफ्नै चेतनाको प्रतीक्षा गर्दै छु, जो यो निस्तब्धताको समुद्रमा कतै डुबेको छ। यो सन्नाटामा एउटा यस्तो शक्ति छ, जसले मलाई एउटा ढुङ्गामा परिणत गरिदिँदै छ। मलाई अब केही महसुस हुँदैन— न दुःख, न रिस, न पश्चात्ताप। केवल एउटा भारी निस्तब्धता।

म कहिलेकाहीँ सोच्छु, के ईश्वर पनि यस्तै निस्तब्ध हुनुहुन्छ? के उहाँले पनि यसरी नै ब्रह्माण्डको यो अनन्त शून्यतालाई हेरेर बसिरहनुहुन्छ? यदि हो भने, मलाई उहाँप्रति दया लागेर आउँछ। यो निस्तब्धतालाई सहनका लागि एउटा ठूलो मुटु चाहिन्छ। म त एउटा सानो मान्छे, जसको संसार केवल एउटा कोठा र एउटा सम्बन्धमा सीमित थियो। मेरा लागि यो निस्तब्धता एउटा ठूलो सुनामी जस्तै भएको छ। यसले मेरो सबै कुरा बगाएर लगिसक्यो, अब यहाँ केवल हिलो र रित्तोपन मात्र बाँकी छ। मलाई अचेल लाग्छ, मान्छेले आफ्नो जीवनभरि जति पनि शब्दहरू बोल्छ, ती सबै यो निस्तब्धताबाट बच्नका लागि मात्रै बोलिएका हुन्। हामी बोल्छौँ ताकि हामीले आफूभित्रको यो शून्यता सुन्नु नपरोस्। तर आज म बाध्य छु, यो शून्यतालाई सुन्न, यसलाई भोग्न र यसैमा पग्लिन।

मेरा आँखाहरू अब थाकेका छन्, तर म निदाउन सक्दिनँ। किनकि निद्रामा पनि त एउटा मौनता हुन्छ, तर त्यो मौनता र यो निस्तब्धतामा फरक छ। निद्राको मौनताले विश्राम दिन्छ, तर यो निस्तब्धताले त मलाई चिमोटिरहेको छ। यसले मलाई सम्झाइरहेको छ कि मैले आफ्नो जीवनका सबैभन्दा सुन्दर पलहरू कति सजिलै गुमाएँ। यसले मलाई सम्झाइरहेको छ कि प्रेमको अन्त्य केवल एउटा व्यक्तिको बिदाइ मात्र होइन, यो त एउटा पुरै संसारको मृत्यु हो। र म अहिले त्यही मृत संसारको एक मात्र साक्षी बनेर बसेको छु। म चाहन्छु कि कतैबाट एउटा सानो आवाज आओस्— एउटा चराको चिरबिर, वा बाहिर सडकमा कसैले बोलेको स्वर। तर कतै केही छैन।

यो निस्तब्धतामा एउटा 'रिंगिङ' झन् चर्को हुँदै गएको छ। म आफ्नो कान थुन्छु, तर त्यो आवाज मेरो मस्तिष्कभित्रैबाट आइरहेको छ। यो मेरो अहङ्कारको आवाज हो, यो मेरा अधुरा इच्छाहरूको आवाज हो। मलाई लाग्छ, अब म कहिल्यै पहिले जस्तो हुन सक्ने छैन। यो निस्तब्धताले मेरो एउटा हिस्सालाई सधैँका लागि मारिदिएको छ। म अब जे बोल्छु, त्यसमा यो सन्नाटाको एउटा अंश सधैँ मिसिएको हुनेछ। म अब जसलाई हेर्छु, त्यहाँ म पहिले यो रित्तोपन देख्नेछु। यो बोध निकै महँगो रहेछ। प्रेम गर्दा हामीले सोचेका थिएनौँ कि यसको अन्त्य यति धेरै निस्तब्ध हुनेछ। हामीले त सोचेका थियौँ कि यदि बिछोड भयो भने पनि हामी रोयौँला, चिच्यायौँला, एकअर्कालाई दोष देयौँला। तर यहाँ त केही पनि भएन। केवल एउटा ढोका बन्द भयो र त्यसपछि यो अनन्त निस्तब्धता सुरु भयो।

अहिले मलाई महसुस भइरहेको छ कि साँचो विनास त आवाजमा होइन, मौनतामा हुँदो रहेछ। जब सबै कुरा सकिन्छ, तब मात्र यो निस्तब्धता सुरु हुन्छ। यो एउटा यस्तो पूर्णविराम हो जसको पछाडि अब कुनै नयाँ वाक्य लेखिने छैन। म यो सन्नाटालाई अब आफ्नो साथी बनाउन खोज्दै छु। किनकि मसँग अब अर्को कुनै विकल्प छैन। म यसैमा डुब्नेछु, म यसैमा बिलाउनेछु। सायद धेरै समयपछि, यो निस्तब्धताभित्रैबाट कुनै नयाँ आवाजको जन्म होला। तर अहिलेका लागि भने, म केवल एउटा रित्तो कोठाको, एउटा रित्तो मान्छे हुँ, जो यो भारी र बजिरहेको निस्तब्धतामा आफ्नो अस्तित्व हराइरहेको छ।

अब म आँखा चिम्लन्छु। बाहिरको संसार हराओस्, भित्रको यो कोलाहल शान्त होस्। यो निस्तब्धता नै अब मेरो ओढ्ने हो, यही नै मेरो ओछ्यान हो। म यसैमा हराउन चाहन्छु, जहाँ कुनै शब्द छैन, जहाँ कुनै पीडा छैन, जहाँ केवल एउटा अनन्त र गहिरो शून्यता छ।

यही नै मेरो अन्त्य हो। यही नै मेरो निस्तब्धता हो।