तिर्खा: एउटा अतृप्त आत्माको मरुभूमि

 

मेरो घाँटी यसरी सुकेको छ कि मलाई लाग्छ अब मैले बोल्न खोजेँ भने मेरो मुखबाट शब्द होइन, केवल तातो बालुवा मात्र निस्कनेछ। यो तिर्खा कति भयानक हुँदो रहेछ! मान्छेहरू भन्छन् पानी पिएपछि तिर्खा मेटिन्छ, तर मेरो यो तिर्खा त यस्तो छ कि जति सम्झियो, त्यति नै बढ्दै जान्छ। यो तिम्रो उपस्थितिको तिर्खा हो। तिमीलाई एउटा झल्को देख्न पाउनु मेरो लागि मुसलधारे वर्षा जस्तै हुने थियो, तर म त एउटा यस्तो सुक्खा जमिन भएको छु, जहाँ वर्षौँदेखि एक थोपा बादल पनि मडारिएको छैन। म अचेल सडकमा हिँड्दा पनि पानी खोजिरहेको प्यासी जस्तै देखिन्छु होला। मेरा आँखाहरू सधैँ भीडमा तिमीलाई नै खोजिरहेका हुन्छन्। हरेक घुम्तीमा, हरेक दोबाटोमा मलाई लाग्छ कि कतैबाट तिमी झुल्किनेछौ र मेरो यो जलिरहेको अस्तित्वमा अलिकति शीतलता छरिदिनेछौ। तर हरेक साँझ म रित्तो हात र अझ बढी प्यासी भएर घर फर्कन्छु। यो तिर्खाले मलाई बिस्तारै-बिस्तारै खाइरहेको छ, मलाई भित्रभित्रै एउटा कंकाल बनाइरहेको छ।

कहिलेकाहीँ मलाई लाग्छ, म एउटा मृगतृष्णाको पछि दौडिरहेको छु। पर कतै पानीको झल्को देखिन्छ, म आफ्नो सारा शक्ति लगाएर त्यतातिर दौडिन्छु, तर जब त्यहाँ पुग्छु, त्यहाँ केवल तातो हावा र रित्तोपन मात्र हुन्छ। तिमी मेरो लागि त्यही मृगतृष्णा भयौ। तिमीलाई पाउनु भनेको मेरो लागि जीवन पाउनु जस्तै थियो, तर तिमी त सधैँ मेरो पहुँचभन्दा एक पाइला पर नै रह्यौ। म जति नजिक पुग्न खोज्छु, तिमी त्यति नै टाढा क्षितिज जस्तै सरिदिन्छौ। कस्तो अचम्मको छ यो प्यास! यसले मलाई सुत्न दिँदैन, यसले मलाई खान दिँदैन। म खाना खान बस्छु, तर मेरो गाँस घाँटीमै आएर अड्किन्छ। मलाई लाग्छ, यदि मैले तिम्रो आवाज सुन्न पाएँ भने मात्र यो गाँस तल जानेछ। म पानी पिउँछु, तर त्यो पानीले मेरो पेट त भर्छ, तर मेरो मुटुको यो डढेलोलाई भने कति पनि शान्त पार्न सक्दैन। यो तिर्खा त रगतमा मिसिएको छ, यो त मेरो नसा-नसामा फैलिएको एउटा विषालु प्यास हो।

म सम्झन्छु ती दिनहरू, जब हामी सँगै थियौँ। त्यतिबेला मलाई तिर्खाको अर्थ नै थाहा थिएन। किनकि तिम्रो साथ नै मेरो लागि अमृत थियो। तिम्रो एउटा सानो मुस्कानले मेरो पुरै दिन उज्यालो बनाउँथ्यो। तर आज, त्यही मुस्कानको यादले मलाई जलाइरहेको छ। मलाई अचेल ऐना हेर्न पनि डर लाग्छ। ऐनामा देखिने त्यो मान्छे मेरो होइन जस्तो लाग्छ। उसका ओठहरू फाटेका छन्, उसका आँखाहरू भित्र गाडिएका छन् र उसको अनुहारमा एउटा यस्तो अभाव छ, जसलाई संसारको कुनै पनि वस्तुले भर्न सक्दैन। मलाई लाग्छ, म एउटा यस्तो टापुमा अलपत्र परेको छु जहाँ वरिपरि समुद्रको नुनिलो पानी त छ, तर पिउनका लागि एक थोपा मीठो पानी छैन। तिम्रो यादको यो समुद्रमा म डुबिरहेको छु, तर म प्यासी नै छु। कस्तो विडम्बना हो है? सबैभन्दा धेरै माया गर्ने मान्छे नै सबैभन्दा ठूलो अभाव बनेर आइदिँदो रहेछ।

अहिले रात छिप्पिँदै गएको छ, र यो सन्नाटामा मेरो तिर्खा झन् तीव्र भएको छ। म आफ्नो ओछ्यानमा पल्टिएर छततिर हेरिरहेको छु। मलाई लाग्छ, यो छत बिस्तारै तल झर्दै छ र मलाई किच्न खोज्दै छ। मलाई सास फेर्न गाह्रो भइरहेको छ। म उठेर झ्याल खोल्छु, बाहिर चिसो हावा चलिरहेको छ, तर मेरो शरीरभित्र भने एउटा राप छ। यो रापलाई कसरी निभाउने? म तिम्रो नम्बर डायल गर्छु, तर फोन उठाउने हिम्मत हुँदैन। मलाई थाहा छ, यदि तिमीले "हेलो" मात्र भन्यौ भने पनि मेरो आधा तिर्खा मेटिनेछ। तर म डराउँछु— के तिम्रो त्यो एउटा शब्दले मलाई फेरि सधैँका लागि तिम्रो दास बनाइदिने त होइन? के म यो तिर्खा मेटाउनका लागि आफ्नो आत्मसम्मानलाई फेरि एकपटक बली चढाउन तयार छु? मेरो मन र मस्तिष्कको बीचमा एउटा ठूलो युद्ध चलिरहेको छ, तर यो तिर्खाले गर्दा मेरो मन सधैँ विजयी हुन्छ। म लाचार छु, म विवश छु। यो तिर्खाले मलाई यति कमजोर बनाइदिएको छ कि म अब आफ्नै निर्णयहरूमा पनि अडिग रहन सक्दिनँ।

मान्छेहरू भन्छन्, समयले सबै घाउहरू निको पार्छ। तर म भन्छु, समयले त केवल तिर्खालाई झन् गहिरो बनाउँदो रहेछ। सुरुमा यो तिर्खा एउटा सानो सियो जस्तो बिझाउँथ्यो, तर अहिले यो एउटा ठूलो खुकुरी जस्तै भएर मेरो मुटुमा प्रहार गरिरहेको छ। मलाई अचेल रङ्गीन कुराहरू मन पर्दैन। मलाई त केवल यो शून्यता र यो अभाव नै आफ्नै जस्तो लाग्छ। मलाई लाग्छ, यो तिर्खा नै मेरो परिचय हो। म एक प्यासी मान्छे हुँ, जसको जीवनको एक मात्र लक्ष्य तिमीलाई फेला पार्नु हो। तर मलाई यो पनि थाहा छ कि तिमी अब कहिल्यै फर्कने छैनौ। यो सत्यलाई स्वीकार गर्न मलाई कति कठिन भइरहेको छ, त्यो म मात्र जान्दछु। म आफैँलाई झुटो आश्वासन दिन्छु— "भोलि त पक्कै केही राम्रो हुनेछ, भोलि त उसले पक्कै सम्झनेछ।" तर त्यो भोलि कहिल्यै आउँदैन। र हरेक नयाँ बिहानीले मलाई अझ बढी सुक्खा र अझ बढी रित्तो बनाइदिएको हुन्छ।

तिमीलाई थाहा छ? म अचेल पानीको थोपामा पनि तिम्रो अनुहार देख्छु। झरी पर्दा म बाहिर निस्कन्छु र त्यो पानीलाई आफ्नो अनुहारमा महसुस गर्न खोज्छु। मलाई लाग्छ कि सायद यो पानीमा तिम्रो स्पर्श लुकेको छ। तर त्यो त केवल भ्रम मात्र हो। म पागल हुँदै छु जस्तो लाग्छ। यो तिर्खाले मान्छेलाई पागल बनाउँदो रहेछ। म एक्लै बरबराउँछु, म तिम्रो नाम लिँदै हावासँग कुरा गर्छु। मलाई लाग्छ कि तिमी कतै नजिकै छौ र मलाई हेरेर हासिरहेकी छौ। तर जब म पछाडि फर्केर हेर्छु, त्यहाँ केवल मेरो आफ्नै लामो र एक्लो छाया मात्र हुन्छ। यो एक्लोपन र यो तिर्खाको मिलन कति भयानक हुन्छ, त्यो भोग्नेलाई मात्र थाहा हुन्छ। मलाई लाग्छ म एउटा यस्तो अँध्यारो सुरुङमा छु जहाँबाट बाहिर निस्कने कुनै बाटो छैन। र यो सुरुङको अन्त्यमा केवल एउटा ठूलो 'अभाव' पर्खिएर बसेको छ।

कहिलेकाहीँ मलाई रिस उठ्छ। म यो तिर्खालाई घृणा गर्न चाहन्छु। म तिमीलाई भुल्न चाहन्छु। म आफ्नो मुटुलाई ढुङ्गा बनाउन चाहन्छु ताकि अब कसैले पनि यसलाई पगाल्न नसकोस्। तर म जति कोसिस गर्छु, यो तिर्खा त्यति नै बलियो भएर आउँछ। यो एउटा यस्तो आगो हो, जसलाई पानीले होइन, केवल तिम्रो मायाले मात्र निभाउन सकिन्छ। तर तिम्रो माया त अब एउटा यस्तो कथा भइसक्यो, जसको कुनै अन्तिम पाना छैन। म त्यो अधुरो कथाको एउटा पात्र मात्र भएँ। मलाई लाग्छ, म यो जुनीमा कहिल्यै तृप्त हुने छैन। म त केवल एउटा यस्तो तिर्खा बोकेर बाँचिरहनेछु, जसको अन्त्य मेरो मृत्युसँगै मात्र हुनेछ।

यो तिर्खाले मलाई धेरै कुरा सिकाएको छ। यसले मलाई धैर्यता सिकाएको छ, यसले मलाई त्याग सिकाएको छ। तर यो सबै सिकाइको मूल्य भने निकै महँगो भयो। मैले आफ्नो खुसी गुमाएँ, मैले आफ्नो शान्ति गुमाएँ। आज म यहाँ छु, तर मेरो मन कता छ, मलाई नै थाहा छैन। मलाई लाग्छ मेरो मन त तिमीले जाँदाजाँदै आफ्नो झोलामा हालेर लग्यौ। अब मसँग केवल यो शरीर छ, र यो कहिल्यै नमेटिने तिर्खा छ। मलाई अचेल भीडभाड मन पर्दैन। मलाई त केवल यो एकान्त नै प्यारो लाग्छ, जहाँ म शान्तसँग बसेर तिम्रो यादको प्यास मेटाउने कोसिस गर्न सक्छु। तर यो कोसिस सधैँ असफल हुन्छ। जति पिउन खोज्छु, त्यति नै प्यासी हुन्छु।

अहिले रातको अन्तिम प्रहर सुरु भएको छ। बाहिर चराहरूको मधुर स्वर सुनिन थालेको छ। एउटा अर्को दिन सुरु भयो। अब म फेरि त्यही सङ्घर्षको मैदानमा उत्रनु पर्नेछ। म फेरि त्यही नक्कली मुस्कान लगाएर संसारको अगाडि उभिनु पर्नेछ। कसैले सोध्नेछ— "तिमीलाई के भयो?" म भन्नेछु— "केही छैन, अलिकति तिर्खा लागेको छ।" तर उनीहरूलाई के थाहा कि यो तिर्खा मेटाउनका लागि पुरै समुद्र पनि कम हुनेछ। म फेरि भीडमा तिमीलाई खोज्नेछु, म फेरि हरेक फोनको घण्टीमा तिम्रो आवाजको आशा गर्नेछु। यो चक्र कहिल्यै सकिने छैन। यो मेरो नियति हो। म एक प्यासी यात्री हुँ, जो आफ्नो गन्तव्य नभेटेरै यो संसारबाट बिदा हुनेछ।

मेरो घाँटी अझै सुकेको छ। म एक गिलास पानी पिउँछु, तर मेरो मुटु अझै पनि तिम्रै लागि रोइरहेको छ। यो तिर्खा... यो कहिल्यै नमेटिने तिर्खा... मेरो अस्तित्वको एक मात्र सत्य यही हो। म अब यो तिर्खासँगै बाँच्न सिकिसकेँ। म अब यो प्यासलाई नै आफ्नो साथी बनाइसकेँ। किनकि जबसम्म यो तिर्खा रहन्छ, तबसम्म तिमी मेरो सम्झनामा जीवित रहन्छौ। र म तिमीलाई कुनै पनि मूल्यमा भुल्न चाहन्नँ। त्यसैले, म यो तिर्खालाई पालेरै राख्नेछु। म प्यासी नै रहनेछु, तर म तिम्रो यादको यो मरुभूमिमा अझै केही पाइला हिँड्ने साहस गर्नेछु।

अलविदा भन्न मन छैन, किनकि अलविदा भन्नु भनेको तिर्खालाई मार्नु हो। र म यो तिर्खालाई मार्न सक्दिनँ। म त केवल पर्खिरहनेछु— कतैबाट एउटा शीतको थोपा खस्छ कि भनेर। कतैबाट तिम्रो एउटा सानो स्पर्शले मेरो यो जुनीको प्यास मेटिन्छ कि भनेर। तबसम्मका लागि, म यो तिर्खाको गीत गाइरहनेछु। म यो शून्यताको साक्षी बनिरहनेछु।

यही नै मेरो कथा हो— एउटा कहिल्यै नमेटिने तिर्खाको कथा।