'रूदाने' र थाहा दर्शनको पुनर्जागरण: एक विस्तृत पुस्तक समीक्षा
नेपाली राजनीति र सामाजिक चेतनाको इतिहासमा रूपचन्द्र विष्ट एउटा यस्तो नाम हो, जसलाई न त बिर्सन सकिन्छ, न त पूर्ण रूपमा व्याख्या नै गर्न सकिन्छ। अनलाइनखबरमा प्रकाशित सामग्रीले उनको जीवनी र दर्शनमा आधारित पुस्तकको मर्मलाई निकै गहिराइमा पुगेर केलाएको छ। यो पुस्तकले विष्टको विद्रोही स्वभाव, उनको मौलिक दर्शन 'थाहा' र उनको सादगीपूर्ण जीवनलाई एउटा सुन्दर मालामा उनेको छ। समीक्षाको मुख्य केन्द्रविन्दु रूपचन्द्र विष्टले प्रतिपादन गरेको 'थाहा' दर्शन नै हो। पुस्तकले यस दर्शनलाई केवल एउटा शब्दको रूपमा मात्र नभई एउटा जीवन पद्धतिको रूपमा व्याख्या गरेको छ। "निष्पक्ष सक्रियता नै शान्तिको स्रोत हो" भन्ने उनको मूल मन्त्रले मानिसलाई आफ्नो अधिकार र कर्तव्यप्रति सचेत रहन झकझकाउँछ। पुस्तक पढ्दै जाँदा पाठकले महसुस गर्छन् कि विष्टका लागि राजनीति पद प्राप्तिको साधन थिएन, बरु यो त जनतालाई चेतना दिने एउटा पाठशाला थियो। उनी भन्थे— 'थाहा' नपाई केही पनि नगर, र कसैको दास नबन। उनको यो विचारले तत्कालीन पञ्चायती व्यवस्थामा मात्र होइन, आजको लोकतान्त्रिक भनिएको समयमा पनि उत्तिकै महत्व राख्...