समयको बहस: अस्तित्वको गति र आधुनिकताको द्वन्द्व
ब्रह्माण्डको उत्पत्तिदेखि आजसम्मको अनन्त यात्रामा ' समय ' एउटा यस्तो रहस्यमय पाटो हो , जसलाई न त विज्ञानले पूर्ण रूपमा परिभाषित गर्न सकेको छ , न त दर्शनले नै यसको सीमा फेला पारेको छ। समयको यो महासागरमा हामी केवल एउटा सानो थोपा हौँ , तर अचम्मको कुरा के छ भने , हामी त्यही थोपाभित्र पूरा समयलाई कैद गर्ने प्रयास गरिरहेका हुन्छौँ। आजको यो समकालीन विश्वमा समयको बहस केवल घडीका सुइँहरूमा मात्र सीमित छैन ; यो अब हाम्रो संस्कृति , मनोविज्ञान , राजनीति र प्रविधिसँग जोडिएको एउटा बहुआयामिक विमर्श बनेको छ। हामी कुन गतिमा बाँचिरहेका छौँ र त्यो गतिले हाम्रो मानवीय संवेदनालाई कहाँ पुर्याउँदैछ भन्ने कुरा नै आजको मुख्य बहसको केन्द्रविन्दु हो। ऐतिहासिक रूपमा हेर्दा , मानिस र समयको सम्बन्ध निकै सरल थियो। सूर्यको उदय र अस्त , चन्द्रमाको कला र ऋतुहरूको परिवर्तनले मानिसको दिनचर्या निर्धारण गर्थ्यो। त्यतिबेला समय ' चक्रीय ' (Cyclic) थियो—सबै कुरा फेरि फर्केर आउँछ भन्ने विश्वास थियो। तर औद्योगिक क्रान्तिपछि समय ' रैखिक ' (Linear) भयो , जहाँ समय भनेको केवल अगाडि बढ्ने र कहिल्यै नफर...