तनाव र सहनशीलता
तनाव र सहनशीलता मानव मनोविज्ञानका दुई यस्ता पक्ष हुन् , जुन सिक्काका दुई पाटा जस्तै एकअर्कासँग अभिन्न रूपमा जोडिएका छन्। आधुनिक जीवनको तीव्र गति , प्रतिस्पर्धा र अनिश्चितताले गर्दा ' तनाव ' आजको युगको एउटा अनिवार्य हिस्सा बनेको छ। मनोवैज्ञानिक दृष्टिकोणबाट हेर्दा तनाव केवल बाह्य समस्या मात्र होइन , बल्कि यो त कुनै पनि चुनौतीपूर्ण परिस्थितिप्रति हाम्रो शरीर र मनले दिने एउटा प्राकृतिक प्रतिक्रिया हो। अर्कोतर्फ , ' सहनशीलता ' वा ' लचिलोपन ' (Resilience) त्यो आन्तरिक शक्ति हो , जसले मानिसलाई तनावको बीचमा पनि टुट्न दिँदैन र पुनः उठ्ने सामर्थ्य प्रदान गर्छ। मनोविज्ञानमा तनावलाई बुझ्नका लागि यसको जैविक प्रक्रियालाई हेर्नु आवश्यक छ। जब हामी कुनै खतरा वा चुनौतीको सामना गर्छौं , हाम्रो मस्तिष्कको ' एमिग्डाला ' (Amygdala) सक्रिय हुन्छ र यसले शरीरमा ' फाइट अर फ्लाइट ' ( लड्ने वा भाग्ने) प्रतिक्रिया सुरु गर्छ। यस प्रक्रियामा एड्रेनालिन र कोर्टिसोल जस्ता हर्मोनहरू तीव्र रूपमा स्रावित हुन्छन्। जसका कारण मुटुको धड्कन बढ्ने , श्वासप्रश्वास छिटो हुने र मांसपेश...