अदृश्य साङ्लो
कहिलेकाहीँ मलाई लाग्छ , म एउटा यस्तो कैदी हुँ जसको कोठाको ढोका त खुल्ला छ , तर खुट्टाहरू भने कता-कता बाँधिएका छन्। बाहिरबाट हेर्दा म स्वतन्त्र देखिन्छु , म हिँड्छु , म बोल्छु , म हाँस्छु , तर मेरो हरेक चालमा एउटा झट्का महसुस हुन्छ। यो कुनै फलामको साङ्लो होइन , जसलाई ताला तोडेर फाल्न सकियोस् ; यो त समाजको अपेक्षा , संस्कारको त्रास र ' इज्जत ' को त्यो अदृश्य साङ्लो हो जसले मलाई पल-पलमा मेरो सीमा सम्झाइरहन्छ। म जब अलि ठूलो सपना देख्न खोज्छु , यो साङ्लोले मेरो घाँटीमा कसिलो दबाब दिन्छ। मलाई भनिन्छ कि म मुक्त छु , तर मलाई कुन दिशामा उड्ने र कुन उचाइसम्म पुग्ने भन्ने कुराको चाबी भने सधैँ अरूकै हातमा हुन्छ। यो कस्तो स्वतन्त्रता हो , जहाँ पाइला-पाइलामा अरूको अनुमति र समाजको मौन स्विकृति पर्खनुपर्छ ? यी अदृश्य साङ्लाहरू हाम्रै घरको भान्सादेखि सुरु भएर मनको गहिराइसम्म पुगेका छन्। मलाई सिकाइएको छ कि एउटी असल महिलाले आफ्नो इच्छाभन्दा अरूको आवश्यकतालाई माथि राख्नुपर्छ। यही ' असल ' हुनुको बोझ नै मेरो खुट्टाको सबैभन्दा ठूलो साङ्लो बनेको छ। जब म आफ्नो लागि केही गर्न खोज्छु , एउटा...