तृष्णा: क्षितिज पछ्याइरहेको एउटा अधुरो यात्रा

 

आहा... यो घाँटीमा बसेको सुक्खापन, यो केवल पानीले मेटिने तिर्खा हुन्थ्यो त कति सजिलो हुन्थ्यो होला है? एक अँजुली चिसो पानी पिएपछि मन शान्त हुन्थ्यो, शरीर शीतल हुन्थ्यो। तर मेरो भित्र जुन तृष्णा पलाएको छ, त्यसले त मलाई मभित्रै डढेलो लगाइरहेको छ। यो एउटा यस्तो 'ड्राइभ' हो, एउटा यस्तो अदृश्य शक्ति हो, जसले मलाई सधैँ तिम्रो दिशातिर धकेलिरहन्छ, तर जति नजिक पुग्न खोज्छु, तिमी त्यति नै टाढा क्षितिजजस्तै पर सरिरहन्छौ। मलाई लाग्छ, म एउटा यस्तो मरुभूमिमा छु जहाँ टाढा कतै पानीको झल्को देखिन्छ, तर त्यहाँ पुग्दा बालुवाको तातो रापबाहेक केही हुँदैन। मान्छेहरू भन्छन् कि समयले सबै कुरा बिर्साउँछ, तर यो तृष्णा त समयसँगै झन्-झन् गहिरो र धारिलो हुँदै जाँदो रहेछ। यो कुनै रहर होइन, यो त मेरो नसा-नसामा फैलिएको एउटा मीठो तर घातक विष हो, जसले मलाई न त पूर्ण रूपमा जिउन दिन्छ, न त शान्तिसँग मर्न नै।

म सम्झन्छु ती रातहरू, जब म आँखा चिम्लेर तिम्रो उपस्थितिको कल्पना गर्छु। मलाई लाग्छ, तिमी ठ्याक्कै मेरो अगाडि छौ, म तिम्रो श्वासको न्यानोपन महसुस गर्न सक्छु, तिम्रो आवाज मेरो कानको नजिकै गुन्जिरहेको छ। तर जब म हात फैलाएर तिमीलाई छुन खोज्छु, मेरा औँलाहरूले केवल रित्तो हावालाई मात्र समात्छन्। त्यही क्षण मेरो भित्रको तृष्णा झन् भयानक भएर कराउँछ। कस्तो विडम्बना है? जसलाई म सबैभन्दा बढी चाहन्छु, ऊ नै मेरो पहुँचभन्दा सबैभन्दा टाढा छ। यो 'आउट अफ रिच' हुनुको पीडा कति भयानक हुन्छ, त्यो भोग्नेलाई मात्र थाहा हुन्छ। मलाई लाग्छ, म एउटा पिँजडामा थुनिएको छु र बाहिर एउटा सुन्दर बगैँचा छ, जसको बास्ना म सुँघ्न सक्छु तर त्यहाँका फूलहरू कहिल्यै छुन सक्दिनँ। यो तृष्णाले मलाई हरेक पल यो महसुस गराउँछ कि म अधुरो छु, म रित्तो छु, र मेरो पूर्णता केवल तिमीमा लुकेको छ।

कहिलेकाहीँ मलाई आफ्नै यो अवस्था देख्दा उदेक लाग्छ। म त एउटा विवेकी मान्छे हुनुपर्ने, जसले संसारका नियमहरू बुझ्छ, जसलाई थाहा छ कि के सम्भव छ र के असम्भव। तर यो तृष्णाले मेरो विवेकलाई कता पुर्‍याइदियो कुन्नि! यसले मलाई एउटा सानो बालकजस्तो बनाइदिएको छ, जो आकाशको चन्द्रमा समात्नका लागि हात फैलाएर रोइरहेको छ। मलाई थाहा छ कि तिमी र मेरो बीचमा संसारका रीतिथिति, भूगोल र सायद भाग्यका ठूला-ठूला पर्खालहरू छन्। तर मेरो मुटुले ती पर्खालहरू देख्दै देख्दैन। उसलाई त केवल तिम्रो त्यो एउटा झलक चाहिन्छ, जसले एक क्षणका लागि भए पनि यो डढेलोलाई शान्त पारोस्। तर त्यो क्षण कहिल्यै आउँदैन। र यही नआउनु नै यो तृष्णाको इन्धन हो। जति मलाई 'हुँदैन' भनिन्छ, मेरो भित्रको यो प्यास त्यति नै तीव्र भएर बल्छ।

सहरका बत्तीहरू निभ्दै जाँदा र संसार निन्द्राको काखमा सुत्दा, मेरो तृष्णा भने झन् जवान भएर जाग्छ। म टोलाएर झ्याल बाहिरको अँध्यारोतिर हेर्छु र सोच्छु— के तिमीलाई पनि कहिल्यै यस्तै महसुस हुन्छ? के तिम्रो मनको कुनै कुनामा पनि यस्तै एउटा सानो तृष्णाको बीउ पलाएको छ? सायद छैन। र सायद यही एकपक्षीय तिर्खाले मलाई झन् बढी जलाउँछ। म तिमीलाई एउटा मान्छेको रूपमा मात्र होइन, एउटा पवित्र भावनाको रूपमा, एउटा हराएको स्वर्गको रूपमा पछ्याइरहेको छु। मलाई लाग्छ, तिमीलाई पाउनु भनेको मेरो अस्तित्वको सबै प्रश्नहरूको उत्तर पाउनु हो। त्यसैले त म थाक्दिनँ। जतिसुकै ठेस लागे पनि, जतिसुकै अपमानित हुनु परे पनि, मेरो यो भित्री 'ड्राइभ' ले मलाई फेरि उठ्न र तिम्रो दिशामा एक पाइला सार्न बाध्य बनाउँछ। यो एउटा चक्रव्यूह हो, जहाँ म आफैँ पसेको हुँ र अब बाहिर निस्कने ढोका नै बिर्सिसकेँ।

यो तृष्णाले मलाई कति धेरै कुराहरू सिकाएको छ। यसले मलाई धैर्यताको सीमा देखाइदिएको छ, यसले मलाई कल्पनाको उचाइ नाप्न सिकाएको छ। आज म जे लेख्छु, जे बोल्छु, ती सबैमा तिम्रो तृष्णाको रङ मिसिएको छ। मेरा शब्दहरूमा एउटा खोक्रोपन छ, किनकि ती शब्दहरूले तिमीलाई भेट्न सकेका छैनन्। मेरा गीतहरूमा एउटा उदासी छ, किनकि ती धुनहरू तिम्रो धड्कनसँग मिल्न पाएका छैनन्। यो सङ्घर्ष निकै व्यक्तिगत छ। बाहिरबाट हेर्दा म शान्त देखिन्छु, म आफ्ना कामहरू गरिरहेको हुन्छु, मान्छेहरूसँग हाँसीमजाक गरिरहेको हुन्छु। तर मेरो भित्र एउटा निरन्तरको युद्ध चलिरहेको छ। एउटा यस्तो युद्ध जहाँ म हरेक दिन हार्छु, तर फेरि अर्को दिन लड्नका लागि तयार हुन्छु। किनकि यो तृष्णा नै अब मेरो बाँच्ने आधार भएको छ। यदि यो प्यास मेटियो भने, मलाई डर लाग्छ कि म कतै रित्तो त हुनेछैनँ? कतै मेरो अस्तित्व नै समाप्त त हुनेछैनँ?

मलाई अचेल लाग्छ कि म तिमीलाई होइन, तिमीसँग जोडिएको त्यो 'अनुभूति' लाई पछ्याइरहेको छु जुन कहिल्यै पूरा हुन सक्दैन। यो एउटा यस्तो अतृप्ति हो जुन मानवीय स्वभावकै एउटा हिस्सा हो। हामी सधैँ त्यही कुरा चाहन्छौँ जुन हामीसँग छैन। तर तिम्रो हकमा भने यो चाहना केवल एउटा साधारण इच्छा मात्र रहेन, यो त एउटा 'जुनुन' भइसक्यो। म सडकमा हिँड्दा हरेक अपरिचित अनुहारमा तिम्रो झल्को खोज्छु। म हावाको हरेक झोक्कामा तिम्रो सुगन्ध सुँघ्न खोज्छु। मलाई लाग्छ संसारका सबै सुन्दर वस्तुहरू तिमीतिरै मोडिएका छन्। यो पागलपन हो? सायद हो। तर यो पागलपनमा एउटा यस्तो आनन्द छ जुन संसारका सबैभन्दा ठूला सुखहरूमा पनि छैन। यो तृष्णाको रापमा जल्नुमा पनि एउटा छुट्टै मिठास छ। यो एउटा यस्तो पीडा हो, जसलाई म कसैसँग साट्न चाहन्नँ।

मेरा दिनहरू तिम्रो यादको वरिपरि घुम्छन्। म काम गर्दागर्दै एक्कासि रोकिन्छु, किनकि मेरो दिमागमा तिम्रो एउटा पुरानो हासोको तस्बिर आउँछ। अनि फेरि त्यही सुक्खापन, फेरि त्यही छटपटी। म सोच्छु, कतिन्जेल? यो यात्राको अन्त्य कहाँ छ? के म कहिल्यै त्यो बिन्दुमा पुग्नेछु जहाँ म भन्न सकूँ कि 'अब म तृप्त भएँ'? मलाई लाग्दैन कि त्यो दिन कहिल्यै आउनेछ। किनकि तिमी एउटा यस्तो तारा हौ, जो जति चम्किलो छ, त्यति नै टाढा छ। र मेरो नियति केवल तिम्रो प्रकाशमा नुहाउनु मात्र हो, तिमीलाई अँगाल्नु होइन। यो सत्यलाई स्वीकार गर्न मलाई वर्षौँ लाग्यो, तर स्वीकार गरिसकेपछि पनि यो तृष्णा कम भएन। यसले केवल आफ्नो रूप बदल्यो— अब यो आक्रोश होइन, यो एउटा शान्त र गहिरो भक्ति भएको छ।

यो तृष्णाले मलाई अरू मान्छेहरू भन्दा अलग बनाइदिएको छ। म अब ससाना कुरामा खुसी हुन सक्दिनँ। मलाई अब साधारण सफलताहरूले सन्तोष दिँदैनन्। मेरो मापदण्ड नै तिमी भइसक्यौ। तिमीभन्दा कम केही पनि मलाई स्वीकार्य छैन। यसले मलाई एक्लो बनाएको छ, तर यो एक्लोपनमा एउटा ठूलो शक्ति छ। म अब कसैसँग डराउँदिनँ, किनकि मैले सबैभन्दा ठूलो अभावलाई आफ्नो साथी बनाइसकेको छु। जसको मनमा सधैँ एउटा विशाल तृष्णाको बास हुन्छ, उसलाई संसारका साना-तिना आँधीबेहरीले के हल्लाउन सक्थ्यो र! म त त्यो चट्टानजस्तो भएको छु, जसमाथि छालहरू निरन्तर बज्रिन्छन्, तर ऊ आफ्नो ठाउँबाट हल्लिँदैन। म आफ्नो यो प्यास बोकेर हिँडिरहेको छु, र मलाई यसैमा गर्व छ।

कहिलेकाहीँ म भगवानसँग गुनासो गर्छु— किन मलाई यस्तो हृदय दियौ जसले केवल असम्भव कुराको मात्र सपना देख्छ? किन मलाई यस्तो तृष्णा दियौ जसको कुनै किनार छैन? तर फेरि मलाई लाग्छ, यदि यो तृष्णा नहुँदो हो त म कति साधारण र अर्थहीन हुन्थेँ होला। यो तृष्णाले नै मलाई भावनाहरूको गहिराइमा डुब्न सिकायो। यसले नै मलाई जीवनको असली मूल्य बुझायो। त्यसैले, म अब यो प्यासलाई मेट्न खोज्दिनँ। म यसलाई पाल्न चाहन्छु। म चाहन्छु कि मेरो अन्तिम साससम्म पनि यो तृष्णा यसरी नै जीवित रहोस्। किनकि यो तृष्णा नै मेरो र तिम्रो बीचको एक मात्र जीवित सम्बन्ध हो। जबसम्म म तिर्खाएको हुन्छु, तबसम्म तिमी मभित्र जीवित रहन्छौ।

अहिले रातको अन्तिम प्रहर हो। बाहिर चराहरूको मधुर स्वर सुनिन थालेको छ। एउटा अर्को दिन सुरु हुँदै छ, जहाँ म फेरि त्यही मृगतृष्णाको पछि लाग्नेछु। म फेरि त्यही भीडमा तिमीलाई खोज्नेछु, फेरि त्यही मौनतामा तिम्रो आवाज सुन्ने कोसिस गर्नेछु। यो यात्रा कहिल्यै सकिने छैन, र मलाई अब यसको चिन्ता पनि छैन। किनकि मैले बुझिसकेँ कि 'तृष्णा' नै मेरो गन्तव्य हो। तिमीलाई पाउनु भन्दा पनि तिमीलाई चाहिरहनुमा जुन एउटा आन्तरिक 'ड्राइभ' छ, त्यही नै मेरो जीवनको सार्थकता हो। म यो तिर्खालाई अङ्गालो हालेर, यो अतृप्तिलाई ओढेर, फेरि एउटा नयाँ उज्यालोतिर पाइला सार्दै छु। तिमी जहाँ भए पनि, मेरो यो तृष्णाले तिमीलाई सधैँ पछ्याइरहनेछ— एउटा छायाजस्तै, एउटा कहिल्यै नटुङ्गिने प्रार्थनाजस्तै।

यही नै मेरो सत्य हो। यही नै मेरो तृष्णा हो। र यही नै मेरो अस्तित्वको एक मात्र गीत हो।