तिमीपछि बाँकी म: एउटा अधुरो अस्तित्वको कथा

 

प्रेम केवल दुई आत्माको मिलन मात्र होइन रहेछ, यो त एकअर्कामा समाहित हुने एउटा यस्तो प्रक्रिया रहेछ जहाँ मानिसले आफ्नो आधा हिस्सा अर्को व्यक्तिलाई सुम्पिएको हुन्छ। जब तिमी मेरो जीवनबाट एउटा निष्ठुरी समयको पदचाप छोडेर टाढा भयौ, तब मात्र मैले महसुस गरेँ कि तिमीले जाँदाजाँदै मलाई पूर्ण रूपमा छोडेर गएका रहेनौ। तिमीले त मेरो त्यो 'म' लाई पनि साथै लिएर गयौ, जो तिमीसँग हुँदा मात्र जीवित हुन्थ्यो। अब तिमीपछि यहाँ जो बाँकी छ, त्यो केवल एउटा शरीर हो, एउटा नाम हो, र तिम्रा यादहरूको एउटा विशाल साम्राज्य हो। तिमी नहुनुको अर्थ केवल एउटा व्यक्तिको अभाव मात्र होइन, बरु मेरो संसारका सबै रङ्गहरू अचानक खुइलिएर रङ्गहीन हुनु हो।

तिमी गएपछिका सुरुवाती दिनहरूमा मलाई लागेको थियो कि यो सबै एउटा नमिठो सपना हो। म हरेक बिहान यो आशामा आँखा खोल्थेँ कि तिम्रो एउटा मेसेज वा फोनले मेरो बिहानीलाई उज्यालो बनाउनेछ। तर बिस्तारै समयको क्रूरताले मलाई बुझाउँदै लग्यो कि अब मेरो र तिम्रो भेट केवल सम्झनाका गल्लीहरूमा मात्र सम्भव छ। तिमीपछि बाँकी रहेको यो 'म' सँग अब कुनै गन्तव्य छैन। म एउटा यस्तो यात्री बनेको छु, जसको नक्सा तिमीले आफैँसँग लिएर गयौ। हाम्रो प्रेमका ती बाटाहरू, जहाँ हामीले सँगै पाइला चालेका थियौँ, अहिले ती बाटाहरू मलाई गिज्याइरहेका झैँ लाग्छन्। हरेक मोडमा तिम्रो सामीप्यताको सुगन्ध आउँछ, तर हात फैलाउँदा केवल रित्तो हावा मात्र मुठ्ठीमा आउँछ।

वियोगको यो अग्निमा जलिरहँदा सम्झनाहरू नै मेरो बाँच्ने आधार बनेका छन्। कहिलेकाहीँ त मलाई लाग्छ, सम्झनाहरू बरदान हुन् कि अभिशाप? तिम्रा ती साना-साना कुराहरू—तिम्रो हाँस्ने शैली, तिम्रो रिसाउने तरिका, र तिमीले मलाई हेर्ने त्यो विशेष नजर—यी सबै अहिले मेरो मनको क्यानभासमा जीवन्त छन्। तर विडम्बना यो छ कि जति धेरै म ती यादहरूमा डुब्छु, उति नै धेरै म यो वर्तमानको वास्तविकताबाट टाढा पुग्छु। तिमीपछि बाँकी रहेको मलाई अब खुसीसँग डर लाग्न थालेको छ। कुनै दिन अचानक ओठमा मुस्कान आयो भने पनि मनको एउटा कुनाबाट प्रश्न उठ्छ—"के तिमीबिना पनि म मुस्कुराउने अधिकार राख्छु?" यो आत्मग्लानि र प्रेमको एउटा अनौठो दोसाँध हो, जहाँ म हरेक पल बाँचिरहेको छु र मरिरहेको छु।

हामीले सँगै देखेका सपनाहरूको एउटा ठूलो चिहान मेरो छातीभित्र छ। तिमीले भन्ने गर्थ्यौ नि, "हामी बुढो हुँदासम्म सँगै हुनेछौँ," तर समयले हाम्रो त्यो 'हामी' लाई टुक्रा-टुक्रा पारिदियो। अब म एक्लै त्यो बुढ्यौलीको बाटोमा हिँडिरहेको कल्पना गर्छु, जहाँ तिम्रो हात मेरो हातमा हुने छैन। तिमीपछि बाँकी रहेको यो म अब भीडमा हराउन थालेको छु। मानिसहरूका बीचमा हुँदा पनि मलाई लाग्छ कि म एउटा सिसाको पर्खालभित्र कैद छु, जहाँबाट बाहिरको संसार त देखिन्छ तर महसुस गर्न सकिँदैन। मेरो हाँसो अब केवल एउटा सामाजिक औपचारिकता मात्र बनेको छ। भित्र त एउटा यस्तो शून्यता छ, जसलाई भर्नका लागि यो ब्रह्माण्डका सबै खुसीहरू पनि कम हुनेछन्।

सम्झनाको एउटा पाटो निकै निर्दयी हुँदो रहेछ। यसले मानिसलाई विगतको त्यो सुनौलो समयमा कैद गरिदिन्छ र वर्तमानलाई एउटा बोझ बनाइदिन्छ। तिमीले मन पराउने गीत रेडियोमा बज्दा वा तिमीलाई मन पर्ने कफीको बासना कतैबाट आउँदा, मेरो मुटु एक पलका लागि रोकिन्छ। मलाई लाग्छ, सायद तिमी कतै आसपास नै छौ। तर जब म पछाडि फर्केर हेर्छु, त्यहाँ केवल मेरो आफ्नै एक्लो छाया मात्र देखिन्छ। तिमीपछि बाँकी रहेको यो मलाई अब ऐना हेर्दा पनि आफ्नो अनुहारमा तिम्रै छाया देखिन्छ। मेरा आँखामा तिम्रो पर्खाइको एउटा अनन्त तिर्खा छ। यो वियोगले मलाई एउटा कुरा चाहिँ राम्रोसँग सिकाएको छ—प्रेम पाउनु भन्दा प्रेमको अभावमा बाँच्न सिक्नु धेरै गुणा गाह्रो रहेछ।

कहिलेकाहीँ म सोच्छु, तिमी कता छौ? के तिमीलाई पनि कहिलेकाहीँ मेरो यादले सताउँछ? कि तिमीले मलाई एउटा पुरानो पाना जस्तै पल्टाइसक्यौ? यी प्रश्नहरूले मेरो रातको निन्द्रा खोसेका छन्। तर फेरि मनले भन्छ, तिमी जहाँ भए पनि खुसी होऊ। मेरो प्रेम स्वार्थी छैन, तर मेरो वियोग भने निकै स्वार्थी छ। यसले मलाई अरू कसैको हुन दिँदैन, अरू कसैसँग हाँस्न दिँदैन। तिमीपछि बाँकी रहेको म अब एउटा यस्तो लेखक बनेको छु, जसको हरेक शब्दमा तिम्रै नाम लुकेको हुन्छ। मेरा कविताहरू, मेरा कथाहरू र मेरा मौनताहरू सबै तिमीप्रति नै समर्पित छन्। तिमी मेरो जीवनको त्यो अध्याय हौ, जो कहिल्यै समाप्त हुँदैन, चाहे पुस्तक नै किन नबन्द होस्।

वियोगले मानिसलाई दार्शनिक बनाउँदो रहेछ। म अब जीवन र मृत्युको अर्थ खोज्न थालेको छु। मलाई लाग्छ, प्रेम भनेको केवल सँगै हुनु मात्र होइन, बरु कसैको अभावलाई आफ्नो अस्तित्वको हिस्सा बनाउनु पनि रहेछ। तिमी मेरो अभाव हौ, र यही अभाव नै अहिले मेरो सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति हो। मानिसहरू भन्छन्, "समयले सबै घाउहरू भर्छ," तर म भन्छु, समयले केवल घाउहरू सहने बानी मात्र पार्छ। तिमीले छोडेर गएको त्यो खाडल कहिल्यै भरिने छैन। तिमीपछि बाँकी रहेको यो म अब एउटा भग्नावशेष जस्तै भएको छु—बाहिरबाट शान्त र पुरानो, तर भित्र कति धेरै इतिहास र ढलेका खम्बाहरू लुकेका छन्, त्यो कसैले देख्दैन।

तिम्रा यादहरू कहिलेकाहीँ बतास बनेर आउँछन् र मेरो मनको झ्याल ढक्ढक्याउँछन्। कहिले ती झरी बनेर बर्सिन्छन् र मेरा आँखाहरूलाई भिजाइदिन्छन्। यो सम्झनाको शृङ्खला कहिल्यै नटुङ्गिने एउटा वृत्त जस्तो भएको छ। म जहाँबाट सुरु गर्छु, घुमिफिरी तिमीमै आएर ठोकिन्छु। तिमीपछि बाँकी रहेको यो म अब आफैँसँग डराउन थालेको छु। मलाई लाग्छ, यदि मैले तिम्रा यादहरूलाई बिस्तारै बिर्सिँदै गएँ भने, मेरो अस्तित्वको अन्तिम प्रमाण पनि हराउनेछ। त्यसैले, म यो पीडालाई पनि जतन गरेर राखिरहेको छु। यो पीडा नै त हो, जसले मलाई अझै पनि तिमीसँग जोडेर राखेको छ। तिमी मेरो वर्तमानमा नभए पनि मेरो चेतनामा सधैँ जीवित छौ।

जीवनको यो लामो यात्रामा अब म एक्लै हिँड्न अभ्यस्त हुँदैछु। तर हरेक पाइलामा मलाई तिम्रो अभावको महसुस हुन्छ। तिमीपछि बाँकी रहेको यो म अब एउटा यस्तो रुख जस्तो भएको छु, जसका सबै पातहरू झरिसकेका छन् तर जराहरू अझै पनि धर्तीको गहिराइमा तिम्रो मायाको चिसो खोजिरहेका छन्। प्रेममा हुनु र प्रेममा बाँकी रहनु बीचको अन्तर मैले अहिले भोगिरहेको छु। तिमी मेरो गन्तव्य थियौ, र अब तिमी नहुँदा मेरो यात्रा केवल एउटा भड्काइ मात्र भएको छ। तर पनि, म बाँचिरहेको छु। तिम्रो सम्झनाको दियो बालेर म यो वियोगको अँध्यारो सुरुङ पार गर्ने कोसिस गर्दैछु।

अन्त्यमा, तिमीपछि बाँकी रहेको यो म केवल तिम्रै एउटा प्रतिध्वनि मात्र हो। तिमीले बोलेका शब्दहरू मेरो कानमा अझै गुन्जिरहेका छन्। तिमीले छोएका वस्तुहरूमा अझै तिम्रो स्पर्शको न्यानोपन छ। यो वियोगले मलाई तोडेको मात्र छैन, यसले मलाई पुनः परिभाषित पनि गरेको छ। म अब त्यो पुरानो मानिस रहेन, जो तिमीसँग हुँदा संसार जित्ने कुरा गर्थ्यो। अब म त्यो मानिस हुँ, जो आफैँभित्र हारेर पनि तिम्रो सम्झनामा एउटा नयाँ संसार बसाउने कोसिस गरिरहेको छ। तिमी जहाँ छौ, सायद तिमीलाई थाहा छैन होला कि तिमीपछि पनि यहाँ एउटा मानिस छ, जसले तिमीलाई हरेक साससँगै सम्झिरहेको छ र तिम्रो अनुपस्थितिलाई नै आफ्नो जीवनको सबैभन्दा ठूलो सत्य मानेर बाँचिरहेको छ। तिमीपछि बाँकी रहेको यो म, सधैँ तिम्रो सम्झनाको ऋणी रहनेछ।