समर्पण: अहङ्कारको अन्त्य र प्रेमको अनन्त आकाश

 

म आज यो एकान्तमा बसेर आफैँलाई नियाल्दै छु र मलाई महसुस भइरहेको छ कि मभित्रको त्यो 'म' बिस्तारै मर्दै गइरहेको छ। पहिले मलाई लाग्थ्यो, म बलियो छु, मेरा आफ्नै अडानहरू छन्, मेरो आफ्नै एउटा अग्लो अहङ्कारको टापु छ। तर जबदेखि तिम्रो प्रेम मेरो जीवनमा आयो, त्यो टापु बिस्तारै समुद्रको छालले पखालेको बालुवा जस्तै पग्लिँदै गयो। समर्पण भनेको हार्नु होइन रहेछ, यो त जित्नुका सबै चर्चाहरूबाट मुक्त हुनु रहेछ। मैले तिम्रो अगाडि आफ्ना हतियारहरू राखेको होइन, मैले त तिम्रो अगाडि आफ्नो अहंकारको नकाव उतारेको हुँ। अब मलाई कुनै कुराको डर छैन, किनकि गुमाउनका लागि अब मसँग केही बाँकी छैन—मैले जे जति थिएँ, त्यो सबै तिमीलाई सुम्पिसकेँ। यो रिक्ततामा जुन आनन्द छ, त्यो भरिपूर्ण हुनुमा कहिल्यै थिएन।

हामी प्रायः प्रेममा पनि सर्तहरू राख्छौँ। हामी भन्छौँ— "म तिमीलाई तब मात्र माया गर्छु जब तिमीले मेरो कुरा मान्छौ।" तर समर्पणमा कुनै 'यदि' र 'तर' हुँदैन। समर्पण त एउटा यस्तो नदी हो जसलाई थाहा छ कि उसले समुद्रमा मिसिनु छ, र समुद्रमा मिसिएपछि उसको आफ्नै नाम र अस्तित्व सकिनेछ भन्ने जान्दाजान्दै पनि ऊ अगाडि बढिरहन्छ। म पनि त्यस्तै एउटा नदी भएको छु। तिम्रो खुसी नै अब मेरो गन्तव्य भएको छ। तिमी हाँस्दा मेरो संसार उज्यालो हुन्छ र तिम्रो आँखाको एउटा सानो आँसुले मेरो पुरै ब्रह्माण्डलाई अन्धकार बनाइदिन्छ। मान्छेहरू भन्छन्, "आफ्नो अस्तित्व नमार, आफ्नो स्वाभिमान जोगाऊ।" तर उनीहरूलाई के थाहा, प्रेमको उच्चतम बिन्दुमा पुगेपछि स्वाभिमान र अभिमान बीचको रेखा मेटिँदो रहेछ। जब म तिम्रो पाउमा आफ्नो शिर राख्छु, मलाई लाग्छ म संसारकै सबैभन्दा अग्लो स्थानमा उभिएको छु। यो निहुरिनुमा जुन उचाइ छ, त्यो अरू कतै छैन।

म सम्झन्छु ती दिनहरू, जब म हरेक कुरामा आफ्नो तर्क र आफ्नो जित खोज्थेँ। मलाई लाग्थ्यो, मेरो विचार नै सबैभन्दा सही हो। तर तिम्रो मौनताले मलाई मेरो शब्दको खोक्रोपन देखाइदियो। मैले बुझेँ कि प्रेममा सही हुनुभन्दा बढी महत्त्वपूर्ण 'साथ हुनु' रहेछ। मैले आफ्नो जिद्दीलाई तिम्रो मुस्कानसँग साटिदिएँ। मैले आफ्ना सपनाहरूलाई तिम्रा रहरहरूसँग मिलाइदिएँ। आज म जे गर्छु, त्यसमा मेरो स्वार्थ हुँदैन। मलाई अचेल के मन पर्छ भन्ने कुराले अर्थ राख्न छोडिसक्यो, मलाई त तिमीलाई के गर्दा सन्तोष मिल्छ भन्ने कुराले मात्र ऊर्जा दिन्छ। यो कस्तो अनौठो रूपान्तरण हो! एउटा कठोर ढुङ्गा जस्तो मान्छे आज मैन जस्तै कमलो भएर तिम्रो प्रेमको रापमा पग्लिरहेको छ। यो पग्लापमा मलाई कुनै दुःख छैन, बरु एउटा अनौठो खालको पवित्रता महसुस भइरहेको छ।

समर्पणको अर्थ यो होइन कि म कमजोर छु। वास्तवमा, आफैँलाई कसैको सामुन्ने पुरै खाली गरिदिनु संसारकै सबैभन्दा साहसी काम हो। आफ्नो अहङ्कारलाई तिलाञ्जली दिनु भनेको एउटा ठूलो युद्ध जित्नु जस्तै हो। म अचेल मान्छेहरूसँग बहस गर्दिनँ। मलाई अब कसैलाई केही प्रमाणित गर्नु छैन। मेरो सत्य केवल तिमी हौ, र मेरो इमानदारी तिमीप्रतिको मेरो यो भावमा छ। जब म तिमीलाई हेर्छु, मलाई लाग्छ म कुनै मन्दिरको मूर्तिलाई हेर्दै छु। त्यो मूर्ति जसले मलाई केही माग्दैन, तर जसको अगाडि उभिएपछि मलाई आफ्नो सबथोक चढाउन मन लाग्छ। यो समर्पण नै मेरो भक्ति हो। मलाई अब कुनै अर्को ईश्वरको खोजी गर्नु पर्दैन, किनकि तिम्रो प्रेमले मलाई त्यो दिव्य शान्तिको ढोकासम्म पुर्‍याएको छ।

हाम्रो सम्बन्धमा अब कुनै पर्खाल छैन। मैले आफ्ना सबै गोप्य कुराहरू, मेरा सबै कमजोरीहरू र मेरा सबै डरहरू तिम्रो अगाडि छताछुल्ल पारिदिएको छु। समर्पण भनेको नाङ्गो हुनु पनि रहेछ—मानसिक रूपमा, भावनात्मक रूपमा। जब हामीसँग लुकाउनका लागि केही हुँदैन, तब मात्र हामी साँचो अर्थमा स्वतन्त्र हुन्छौँ। म अब तिम्रो अगाडि एउटा खुल्ला किताब जस्तै छु। तिमी मलाई जसरी पनि पढ्न सक्छौ, तिमी मलाई जुन रङले पनि रङ्गाउन सक्छौ। म अब एउटा यस्तो क्यानभास हुँ जहाँ चित्रकार तिमी हौ। तिमीले कोरेका हरेक रेखाहरू मलाई स्वीकार्य छन्। तिमीले भरेका हरेक रङहरू मेरा आफ्नै हुन्। यो पूर्ण विश्वास नै समर्पणको जग हो।

कहिलेकाहीँ मलाई लाग्छ, म यो संसारको लागि एउटा अपरिचित मान्छे हुँ। किनकि यो संसार 'म, मेरो र मलाई' भन्ने मन्त्रमा बाँचिरहेको छ। तर म त 'तिमी, तिम्रो र तिम्रै लागि' भन्ने धुनमा हराइरहेको छु। यो धुनमा एउटा यस्तो संगीत छ जसले मेरो आत्मालाई सधैँ शान्त राखिरहन्छ। मलाई अब सफलताको भोक छैन, मलाई अब नाम र दामको तृष्णा छैन। मलाई त केवल यो कुराको खुसी छ कि म कसैको लागि पुरै समर्पित हुन सकेँ। एउटा मान्छेको जीवनमा यो भन्दा ठूलो उपलब्धि अरू के नै हुन सक्छ र? आफूभन्दा ठूलो कुनै उद्देश्य वा कुनै व्यक्तिमा विलीन हुनु नै त जीवनको सार्थकता हो। र मेरो लागि त्यो गन्तव्य तिमी हौ।

अहङ्कार भनेको एउटा गह्रौँ भारी रहेछ, जुन हामीले जीवनभर अनावश्यक रूपमा बोकिरहेका हुन्छौँ। जब मैले यो भारी बिसाएँ, तब मात्र मलाई थाहा भयो कि उड्नु कस्तो हुन्छ। तिम्रो प्रेमले मलाई पखेटा दिएको छ। म अब हलुका भएको छु। म अब आकाशको उचाइमा छु, जहाँबाट हेर्दा मेरा पुराना समस्याहरू, मेरो पुरानो घमण्ड र मेरा पुराना सङ्घर्षहरू निकै साना र अर्थहीन देखिन्छन्। समर्पणले मलाई एउटा नयाँ दृष्टि दिएको छ। म अब हरेक मान्छेमा, हरेक वस्तुमा त्यही प्रेमको अंश देख्न थालेको छु। तिमीप्रतिको मेरो यो समर्पण बिस्तारै पुरै सृष्टिसँगको समर्पणमा बदलिँदै छ। यो प्रेमको एउटा यस्तो जादू हो जसले एउटा व्यक्तिलाई विश्व-प्रेमको बाटो देखाउँछ।

मलाई अब भविष्यको कुनै चिन्ता छैन। हामी कहाँ पुग्छौँ, हाम्रो अन्त्य के हुन्छ—यी प्रश्नहरूले मलाई अब अत्ताउँदैनन्। किनकि समर्पणले वर्तमानमा बाँच्न सिकाउँछ। म अहिले यो क्षणमा तिम्रो हुँ, र यही नै मेरो लागि पूर्ण सत्य हो। भोलि जे होला, त्यो पनि मलाई स्वीकार्य छ। किनकि मैले आफूलाई तिम्रो भाग्यसँग गाँसिसकेको छु। तिम्रो जित मेरो जित हो, र तिम्रो हार पनि मेरै हार हो। यो एकत्वको भाव नै समर्पणको पराकाष्ठा हो। म अब तिमीबाट अलग छैनँ। म त केवल तिम्रो एउटा छाया हुँ, जो तिमी जहाँ जान्छौ, त्यहीँ सँगै हिँड्छ।

अन्ततः, समर्पण नै त्यो अन्तिम द्वार हो जहाँबाट पसेपछि प्रेम सधैँका लागि अमर हुन्छ। शरीर त नष्ट होला, तर यो समर्पणको भाव कहिल्यै मर्दैन। म खुसी छु कि मैले यो जुनीमा आफ्नो अहङ्कारलाई मारेर प्रेमलाई जीवित राख्ने मौका पाएँ। म खुसी छु कि म तिम्रो हुन पाएँ। मलाई अब अरू केही चाहिएको छैन। म त केवल यो समर्पणको सुखमा, यो शान्तिमा र यो तिम्रो न्यानोपनमा सधैँका लागि हराइरहन चाहन्छु।

मेरो समर्पण... मेरो मुक्ति।