अधुरो: गन्तव्यविहीन यात्राको अन्तिम सुस्केरा

 

आज फेरि यो साँझ कति भारी भएर आएको छ। म झ्यालको छेउमा बसेर बाहिरको आधा अस्ताएको घामलाई हेरिरहेको छु। यो घाम पनि त अधुरो छ, न त यो पुरै उज्यालो छ, न त पुरै अँध्यारो। मेरो जीवनको कथा पनि ठ्याक्कै यस्तै भयो—एउटा यस्तो कथा जसमा धेरै शब्दहरू त खर्चिए, तर त्यसले कुनै निष्कर्ष पाउन सकेन। मान्छेहरू भन्छन्, हरेक कुराको एउटा अन्त्य हुन्छ। तर म सोध्छु, के ती कुराहरूको पनि अन्त्य हुन्छ जुन कहिल्यै पुरै सुरु नै भएनन्? हाम्रो प्रेम पनि त अधुरो रह्यो। न त हामीले एकअर्कालाई पुरै पाउन सक्यौँ, न त पुरै बिर्सन नै। हामी त त्यो दोबाटोमा उभिएका छौँ जहाँबाट अगाडि बढ्ने बाटो भत्किएको छ र पछाडि फर्कने साहस मरिसकेको छ। यो 'अधुरोपन' को भार बोकेर हिँड्नु कति कष्टकर हुन्छ, त्यो भोग्नेलाई मात्र थाहा छ। यो एउटा यस्तो प्यास हो जसलाई मेटाउन अमृत पनि कम हुन्छ र यो एउटा यस्तो घाउ हो जसलाई निको पार्न समयले पनि हार मान्छ।

म सम्झन्छु ती दिनहरू जब हामीले आकाशका तारा गनेर रातहरू बिताउँथ्यौँ। हामीले कति धेरै कुराहरू गर्न बाँकी थियो है? हामीले त्यो हिमालको काखमा रहेको सानो गाउँ जाने कुरा गरेका थियौँ, हामीले बर्खाको पहिलो झरीमा भिजेर सडकमा नाच्ने सपना देखेका थियौँ। तर ती सबै सपनाहरू आज अधुरा छन्। मेरा आँखाहरू अझै पनि तिम्रो बाटो हेरिरहेका हुन्छन्, मानौँ तिमी कुनै मोडबाट अचानक निस्कनेछौ र भन्नेछौ कि यो सबै एउटा नराम्रो सपना थियो। तर वास्तविकता निकै कठोर छ। तिमी आफ्नो बाटो लाग्यौ, म आफ्नै ठाउँमा ठिंग उभिएर रहेँ। हाम्रो बीचको त्यो वाक्य अधुरै रह्यो। मलाई अझै याद छ, तिमीले अन्तिम पटक केही भन्न खोजेकी थियौ, तर तिम्रो घाँटी अवरुद्ध भयो र तिमी चुपचाप बाहिरियौ। त्यो नभनिएको शब्द आज पनि मेरो कानमा गुन्जिरहन्छ। आखिर के भन्न चाहन्थ्यौ तिमी? के त्यो 'विदाई' थियो वा अझै केही आशा बाँकी थियो? यो 'किन' र 'कसरी' को बीचमा मेरो जिन्दगी एउटा ठूलो प्रश्नचिह्न बनेको छ।

अधुरो प्रेमको सबैभन्दा ठूलो पीडा भनेको यसको 'अनिश्चितता' हो। यदि हाम्रो सम्बन्ध पुरै सकिएको भए म शोक मनाउँथेँ र बिस्तारै अगाडि बढ्थेँ। तर यो त न सकिएको छ, न अगाडि बढेको छ। म तिम्रो यादको एउटा यस्तो कैदखानाभित्र छु जहाँ ढोका त खुल्लै छ, तर बाहिर निस्कने मेरो कुनै इच्छा छैन। मलाई अचेल पूर्ण भएका कुराहरू देख्दा पनि ईर्ष्या लाग्छ। ती चराहरू जो साँझ परेपछि आफ्नै गुँडमा फर्किन्छन्, ती फूलहरू जो फक्रेपछि ओइलाएर माटोमा मिल्छन्—उनीहरू भाग्यमानी हुन् किनकि उनीहरूले आफ्नो चक्र पुरा गरे। तर म? म त एउटा यस्तो ऋतु हुँ जो कहिल्यै बद्लिँदैन। म त एउटा यस्तो गीत हुँ जसको अन्तिम धुन कसैले बजाइदिएन। यो अधुरोपनले मलाई भित्रभित्रै खोक्रो बनाउँदै लगेको छ। म मान्छेहरूको भीडमा बस्छु, हाँस्छु, कुरा गर्छु, तर मलाई लाग्छ मेरो एउटा हिस्सा कतै टाढा, धेरै टाढा तिम्रो पर्खाइमा बसिरहेको छ।

कहिलेकाहीँ मलाई लाग्छ, अधुरो हुनुमा पनि एउटा छुट्टै सुन्दरता छ। यदि हाम्रो प्रेम पुरा भएको भए, के यो अझै पनि यति नै पवित्र रहन्थ्यो होला? सायद समयको धूलोले यसलाई पनि धमिलो बनाइदिन्थ्यो होला। सायद जिम्मेवारी र दैनिकीको बोझले हाम्रो आकर्षणलाई मारिदिन्थ्यो होला। तर आज, किनकि यो अधुरो छ, यो सधैँ ताजा छ। यो मेरो मनमा एउटा कहिल्यै नमेटिने चित्र बनेर बसेको छ। तिमी मेरो लागि सधैँ त्यही मान्छे हौ जो मेरो जीवनमा उज्यालो लिएर आएकी थियौ। तिम्रो कुनै पनि गल्ती मेरो स्मृतिमा छैन, केवल तिम्रो त्यो मीठो मुस्कान र हाम्रो त्यो अधुरो संवाद मात्र छ। तर यो सुन्दरता निकै महँगो रहेछ। यसको मूल्य चुकाउन मैले आफ्नो वर्तमान र भविष्य दुवै दाउमा लगाउनुपरेको छ। म नयाँ सम्बन्धहरू बनाउन खोज्छु, तर हरेक अनुहारमा तिम्रो झल्को खोज्न थाल्छु। म नयाँ बाटो हिँड्न खोज्छु, तर मेरा पाइलाहरू झुक्किएर फेरि त्यही पुरानो गल्लीमा पुग्छन्। यो कस्तो दासता हो?

म अचेल मन्दिर जाँदा पनि ईश्वरसँग के माग्ने भनेर अलमल्ल पर्छु। म तिमीलाई फिर्ता माग्न सक्दिनँ, किनकि तिमी धेरै टाढा पुगिसक्यौ। म तिमीलाई बिर्सन पनि माग्न सक्दिनँ, किनकि तिम्रो याद नै मेरो बाँच्ने आधार हो। त्यसैले म केवल यो अधुरोपनलाई सहन सक्ने शक्ति माग्छु। यो समाजले बुझ्दैन, उनीहरू भन्छन्— "जाबो एउटा प्रेम त थियो, अर्को भेटिन्छ।" तर उनीहरूलाई कसरी बुझाऊँ कि प्रेम त धेरै पटक हुन सक्छ, तर त्यो एउटा मान्छे जसले तपाईँको आत्माको एउटा टुक्रा लिएर जान्छ, ऊ कहिल्यै अर्को हुन सक्दैन। मेरो आत्माको त्यो रिक्तता अब कहिल्यै भरिने छैन। म एउटा च्यातिएको चित्र जस्तै भएको छु, जसलाई जति नै जोड्न खोजे पनि त्यो बीचको दरार सधैँ देखिइरहन्छ। यो दरार नै मेरो पहिचान हो, मेरो 'अधुरो' हुनुको प्रमाण हो।

समय बित्दै जाँदा मान्छेहरू भन्छन् कि सबै कुरा बिर्सिइन्छ। तर मलाई लाग्छ समयले त केवल पीडालाई बानी पारिदिने मात्र हो। मलाई अब यो अधुरोपनसँग बाँच्ने बानी परिसक्यो। मलाई अब तिम्रो अभावमा पनि तिम्रो उपस्थिति महसुस गर्ने कला आइसकेको छ। म चिया पिउँदा तिम्रो लागि पनि एउटा खाली कप अगाडि राख्छु, म किताब पढ्दा तिमीलाई मन पर्ने अंशहरू जोडले पढ्छु। यो पागलपन जस्तो देखिए पनि मेरो लागि यो नै मेरो वास्तविकता हो। मेरो कथामा नायक र नायिका कहिल्यै मिलेनन्, तर उनीहरू कहिल्यै छुट्टिएका पनि छैनन्। हामी त एउटा यस्तो समानान्तर रेखा हौँ जो सँगसँगै त हिँड्छन्, तर कहिल्यै एकअर्कालाई भेट्न सक्दैनन्। यो दूरी नै हाम्रो सम्बन्धको परिभाषा हो।

कहिलेकाहीँ म सोच्छु, के तिमी पनि म जस्तै अधुरो महसुस गर्छौ? के तिम्रो जीवनका रङ्गीन पलहरूमा पनि कहिलेकाहीँ मेरो यादको एउटा छाया आएर बस्छ? के तिमीलाई पनि लाग्छ कि हामीले अझै अलिकति कोसिस गरेको भए यो कथाले अर्कै मोड लिन्थ्यो होला? सायद तिमीले मलाई पुरै बिर्सिसक्यौ, वा सायद तिमीले आफ्नो अधुरोपनलाई कुनै अर्को पूर्णतामा लुकाइसक्यौ। तर मेरो लागि भने यो संसारमा तिमी बाहेक अरू कोही छैन। म यो अधुरो महलको एक्लो चौकीदार हुँ, जो पुरानो इँटाहरू गन्दै बसेको छ। यो महल कहिल्यै पुरा हुने छैन, तर म यसलाई कहिल्यै भत्कन पनि दिने छैन। यो मेरो प्रेमको स्मारक हो, मेरो हारको इतिहास हो।

जीवन एउटा नदी जस्तै बगिरहेको छ। म पनि यसैमा बगिरहेको छु। तर मेरो मनको ढुङ्गा त्यहीँ अड्किएको छ जहाँ हामीले एकअर्काको हात छोडेका थियौँ। मलाई अब कुनै गन्तव्यमा पुग्नु छैन। गन्तव्यमा पुग्ने त उनीहरू हुन् जसको यात्रा सफल हुन्छ। मेरो त यात्रा नै मेरो गन्तव्य भइसक्यो। एउटा अधुरो यात्रा, एउटा अधुरो प्रेम, र एउटा अधुरो मान्छे। म अब यो 'अधुरो' शब्दसँग प्रेम गर्न थालेको छु। किनकि यसले मलाई तिमीसँग जोडेर राखेको छ। यदि म पूर्ण भइदिएको भए सायद तिमी मेरो स्मृतिबाट हराउने थियौ। तर यो अधुरोपनले तिमीलाई मेरो नसा-नसामा जीवित राखेको छ। म मरेपछि पनि सायद मेरो चिहानमा लेखिनेछ— "यहाँ एउटा यस्तो मान्छे सुतेको छ, जसको एउटा ठूलो भाग कतै अर्कैको हृदयमा अधुरै छोडिएको थियो।"

म अब यो कलम राख्छु। किनकि म जति लेख्दै जान्छु, यो कथा झन्झन् लामो हुँदै जान्छ, तर यसले अन्त्य भने कहिल्यै पाउँदैन। म यो पानालाई खाली छोडिदिन्छु, तिम्रो लागि। यदि कुनै दिन तिमी फर्कियौ भने, यो अधुरो कथालाई तिम्रो हातले पुरा गरिदेऊ। तबसम्मका लागि, म यो शून्यतालाई अङ्गालेर सुत्नेछु। म यो अधुरोपनलाई ओढेर सपना देख्नेछु। मेरो प्रेम, मेरो अधुरो संसार, तिमी जहाँ छौ, त्यहीँ मेरो अस्तित्वको एउटा टुक्रा सुरक्षित राखिदेऊ।

हाम्रो कथा फेरि कुनै अर्को जुनीमा पुरा होला, जहाँ समयले हामीलाई छुट्ट्याउने छैन र जहाँ 'अधुरो' भन्ने कुनै शब्द हुने छैन। तर यो जुनीको लागि भने, म यही अधुरोपनमै खुसी छु।