मेरो मौनका पानाहरू

मौनका पानाहरू कुनै रित्तो पुस्तकका पानाहरू होइनन्, बरु ती त शब्दले भन्न नसकेका गहिरा अनुभूतिहरूले भरिएका जीवन्त दस्तावेज हुन्। जब संसारको कोलाहल थामिन्छ र म आफ्नै एकान्तको न्यानो अँगालोमा बाँधिन्छु, तब मेरो मौनका यी पानाहरू एक-एक गर्दै पल्टिन थाल्छन्। मानिसहरू सोच्छन् कि मौन भनेको शून्यता हो, केही नबोल्नु हो, तर मलाई लाग्छ, मौन भनेको त आफ्नै आत्मासँग गरिने सबैभन्दा स्पष्ट र इमानदार संवाद हो। यी पानाहरूमा कुनै व्याकरणको बन्धन छैन, कुनै सामाजिक मुखौटाको दबाब छैन। यहाँ त केवल म छु र मेरा ती भावनाहरू छन्, जसलाई बाहिरी दुनियाँको तिखो आवाजले सधैँ ओझेलमा पारिरहेको हुन्छ।

जब म शान्त भएर बस्छु, मेरो मौनको पहिलो पानामा अक्सर विगतका ती यादहरू कोरिएका हुन्छन्, जो समयको धुलोले अलिकति धमिलो त भएका छन्, तर तिनको सुगन्ध अझै ताजा छ। त्यहाँ ती मानिसहरूका अनुहार झल्किन्छन् जोसँग बोल्न त धेरै बाँकी थियो, तर समयले शब्दहरू खोसेर लग्यो। मौनतामा म उनीहरूसँग फेरि कुरा गर्छु, उनीहरूका आँखामा हराउँछु र बिना कुनै गुनासो उनीहरूलाई बिदाइ गर्छु। यी पानाहरूमा कतै मेरो बाल्यकालको त्यो निर्दोष हाँसो लुकेको छ भने कतै हुर्कँदै जाँदा लागेका ती स-साना चोटहरू छन्, जसले मलाई आजको म बनाउन मद्दत गरे। मौनताले मलाई ती चोटहरूलाई सुम्सुम्याउने र तिनलाई निको पार्ने एउटा विशेष अवसर प्रदान गर्दछ।

मौनको अर्को पाना पल्टाउँदा म वर्तमानको गहिराइमा पुग्छु। यो पानामा अहिलेको मेरो अवस्था, मेरा डरहरू र मेरा आशाहरू स्पष्ट रूपमा लेखिएका हुन्छन्। बाहिर म जतिसुकै व्यस्त वा खुसी देखिए पनि, मौनताको यो ऐनामा म आफ्नो वास्तविक अनुहार देख्न सक्छु। यहाँ मलाई कसैलाई प्रभावित पार्नु छैन, कसैको अगाडि आफूलाई सही प्रमाणित गर्नु छैन। म केवल आफ्ना कमजोरीहरूलाई स्वीकार गर्छु र आफ्ना सबल पक्षहरूमा गर्व गर्छु। यो पानामा लेखिएका अक्षरहरू धेरै कोमल छन्—कहिलेकाहीँ एउटा सानो शङ्काले यी अक्षरहरू काँप्न थाल्छन् भने कहिलेकाहीँ एउटा दृढ सङ्कल्पले यी झन् चम्किला देखिन्छन्। मौनताले मलाई यो सिकाउँछ कि जीवनको दौडमा कतै हराउनु भन्दा एकछिन रोकिएर आफ्नै धडकन सुन्नु कति महत्त्वपूर्ण छ।

त्यसैगरी, भविष्यका अनगिन्ती रङ्गहरू पनि मेरा मौनका पानाहरूमा कोरिएका हुन्छन्। ती रङ्गहरू योजनाबद्ध छैनन्, बरु ती त सपनाका रङ्गीन छिटाहरू हुन्। म के बन्न चाहन्छु भन्दा पनि म कस्तो महसुस गर्न चाहन्छु भन्ने कुरा यहाँ प्रधान हुन्छ। मौनतामा म ती सम्भावनाहरूलाई देख्छु, जुन कोलाहलमा कहिल्यै देखिँदैनन्। यो एउटा यस्तो ध्यान हो, जहाँ म ब्रह्माण्डको ऊर्जासँग एकाकार हुन्छु र महसुस गर्छु कि म यो विशाल अस्तित्वको एउटा सानो तर अभिन्न अङ्ग हुँ। मौनका यी पानाहरूमा आशाको एउटा यस्तो मसी प्रयोग गरिएको हुन्छ, जो अँध्यारोमा झन् बढी उज्यालो भएर चमक दिन्छ।

कहिलेकाहीँ मौनका पानाहरू एकदमै भारी लाग्न सक्छन्। त्यहाँ कतै लुकेका पुराना पछुतोहरू वा कसैले दिएको गहिरो पीडाले ती पानाहरूलाई अलिकति चिसो बनाइदिन्छन्। तर म ती पानाहरूलाई च्यात्दिनँ, न त तिनलाई लुकाउने प्रयास नै गर्छु। म तिनलाई बिस्तारै पढ्छु, तिनको अर्थ बुझ्ने कोसिस गर्छु र अन्ततः तिनलाई माफ गरिदिन्छु। मौनताले मलाई क्षमाको शक्ति सिकाउँछ। जब म आफ्नै मौनतासँग डराउन छोड्छु, तब मात्र म अरूको मौनतालाई पनि बुझ्न सक्ने हुन्छु। शब्दले त केवल जानकारी दिन्छन्, तर मौनताले एउटा हृदयलाई अर्को हृदयसँग जोड्ने पुलको काम गर्छ।

अन्त्यमा, मेरो मौनका पानाहरू सधैँ खुला रहन्छन्। यी पानाहरूमा हरेक दिन नयाँ अनुभवहरू थपिँदै जान्छन्। जब म यो संसारबाट थाक्छु, जब मलाई लाग्छ कि शब्दहरूले मलाई धोका दिइरहेका छन्, तब म फेरि आफ्नै मौनताको शरणमा जान्छु। त्यहाँ मलाई कुनै प्रश्न सोधिँदैन, त्यहाँ मलाई कुनै उत्तर दिनु पर्दैन। त्यहाँ केवल एउटा स्वीकारोक्ति छ, एउटा शान्ति छ र एउटा अनन्त प्रेम छ। मेरो मौनका यी पानाहरू नै मेरा साचा साथी हुन्, जसले मलाई कहिल्यै एक्लो छोड्दैनन् र मलाई सधैँ मेरै वास्तविक पहिचानको नजिक पुर्‍याइरहन्छन्। यो मौनता नै मेरो शक्ति हो, मेरो प्रार्थना हो र मेरो मुक्तिको एउटा सानो झ्याल पनि हो।