मफलरको न्यानो

काठमाडौँको ठिहीले जब बिहानै झ्यालको ढोकाबाट सुटुक्क भित्र पसेर हड्डीसम्मै चिसो पुर्‍याउँछ, तब मात्र थाहा हुन्छ—यो न्यानो कपडाको मात्र होइन, मायाको पनि हुँदो रहेछ। मेरो हातमा भएको यो मफलरलाई हेर्नुस् त, यसका प्रत्येक ‘स्टिच’ हरू कति कसिँला र मिलेका छन्। यो कुनै ठूलो मलको चिल्लो सिसाभित्र सजिएको मेसिनले बुनेको मफलर होइन। यसमा त कसैको धैर्यताको लामो कथा उनिएको छ।

यो मफलर बुन्न सुरु गर्दा सायद बाहिर झरी पर्दै थियो होला वा चिसो सिरेटो चल्दै थियो होला। हरेक पटक सियोले ऊनको धागोलाई तान्दा, बुन्ने मान्छेले आफ्नो मनको एउटा सानो हिस्सा पनि त्यहीँ गाँठो पारेर छोडिदिएको आभास हुन्छ। काठमाडौँको यो व्यस्त र कोलाहलपूर्ण सहरमा कसैले तपाईंका लागि घण्टौँसम्म एउटै ठाउँमा बसेर, मौनतालाई साथी बनाउँदै, केवल औँलाहरूको सहारामा एउटा आकार तयार पार्नु भनेको सानो कुरा पक्कै होइन। उनीहरूले केवल ऊन मात्र बुनेका हुँदैनन्, उनीहरूले त तपाईं बाहिर निस्कँदा लाग्ने चिसो हावाबाट जोगाउने एउटा अभेद्य सुरक्षा कवच तयार पारिरहेका हुन्छन्।

जब म यसलाई आफ्नो घाँटी वरिपरि बेर्छु, मलाई केवल ऊनको नरमपना मात्र महसुस हुँदैन। मलाई ती थाकेका आँखाहरूको याद आउँछ जसले मधुरो उज्यालोमा पनि एउटा पनि घर नबिगारी बुनिरहे। मलाई ती हातहरूको न्यानो महसुस हुन्छ जसले जाडोमा कठ्याङ्ग्रिएर पनि मेरो लागि यो उपहार तयार पारे। एउटा मफलर तयार हुन कति धेरै समय लाग्छ, तर त्योभन्दा बढी त त्यसमा माया र समर्पण खर्चिएको हुन्छ। हामी बजारमा गएर महँगा लुगा त किन्न सक्छौँ, तर के कसैको समय र निस्वार्थ आत्मीयता किन्न सम्भव छ र? अहँ, छैन।

यो मफलरले मेरो शरीरलाई त न्यानो पार्छ नै, तर त्योभन्दा बढी यसले मेरो आत्मालाई शान्ति दिन्छ। काठमाडौँको पुस-माघको बिहान जब कुहिरोले सहरलाई ढाक्छ, म यो मफलर ओढेर बाहिर निस्कँदा मलाई एक्लो महसुस हुँदैन। मलाई लाग्छ, मलाई माया गर्ने मान्छेको प्रार्थना र स्नेह यो मफलरको रूपमा मसँगै छ। यो केवल एउटा लुगा होइन, यो त एउटा नबोलिएको वाचा हो—कि तिमी जहाँ भए पनि, जस्तो अवस्थामा भए पनि, मेरो मायाले तिमीलाई सधैँ यसरी नै न्यानो राखिरहनेछ।