पराई घर

यी भित्ताहरूका रङ मैले रोजेकी थिइनँ, अनि झ्यालबाट छिर्ने यो नौलो घामको झुल्का पनि अझै बिझाए जस्तो लाग्छ। कस्तो अनौठो कुरा है? एकै रातमा त्यो घर—जहाँ मैले ताते-ताते गर्दै हिँड्न सिकेँ, जहाँको ढोकामा मेरो उचाइका रेखाहरू अझै मेटिएका छैनन्—त्यो अचानक 'माइती' भइदिन्छ, अनि यो नयाँ ठाउँलाई चाहिँ 'आफ्नो' भन्नुपर्ने। म यो घरका कोठाहरूमा एकदमै सतर्क भएर हिँड्छु, मानौँ मेरो पाइलाले कसैको इतिहासलाई बिथोल्नेछ। यहाँका दराजहरू खोल्दा अझै पनि अर्काको सामान चलाए जस्तो सङ्कोच लाग्छ, अनि भान्सामा थाल पस्किँदा अरू कसैको परम्पराको भार बोके जस्तो महसुस हुन्छ। कहिलेकाहीँ त नुन कहाँ छ भनेर सोध्न आमालाई फोन उठाउन खोज्छु, तर एक्कासि याद आउँछ कि अब मेरो 'हामी' भन्ने शब्दको परिभाषा नै फेरिइसकेको छ।

उता त्यो घरमा, जसले मलाई हुर्कायो, मेरो अनुपस्थिति सायद कतै न कतै ठोकिइरहन्छ होला—त्यो खाली मेच, त्यो सुनसान कोठा, अनि चिया पिउने बेला हराएको मेरो आवाज। बाबाको त्यो शान्त स्नेह र भाइबहिनीको त्यो मज्जाको हाँसो सम्झिँदा लाग्छ, मैले आफ्नो मुटुको एउटा सानो टुक्रा उनीहरूकै दैलोमा छोडेर आएकी छु ताकि उनीहरूलाई एक्लो महसुस नहोस्। जीवन त्यहाँ म बिना नै अगाडि बढिरहेको छ भन्ने सोच्दा एउटा छुट्टै किसिमको पीडा हुँदो रहेछ, जबकि म यहाँ अर्को एउटा नयाँ वंशको फेदमा आफूलाई समाहित गराउन संघर्ष गरिरहेकी छु। म दुईवटा संसार जोड्ने एउटा पुल त बनेँ, तर कहिलेकाहीँ लाग्छ म नदीको बीचमा एक्लै उभिएकी छु, जसको कुनै किनार छैन।

तर फेरि, जब म उहाँलाई हेर्छु, मेरो मन अलिकति पग्लिन्छ। उहाँले मलाई आफ्नो कोठामा मात्र होइन, आफ्नो जीवनमा ठाउँ दिन गरिरहनुभएको प्रयास देख्दा न्यानो महसुस हुन्छ। म आएपछि उहाँले स-साना कुरामा मेरो सल्लाह माग्नुहुन्छ, जुन निर्णयहरू म आउनुअघि नै भइसकेका हुन्थे। मैले बुझ्दै छु कि माया भनेको माइतीमा पाएको त्यो सहज सुबिस्ता मात्र होइन रहेछ; माया त यो नयाँ ठाउँमा सँगै मिलेर केही कुरा निर्माण गर्ने एउटा साहसी प्रयास पनि रहेछ। आफ्नै भान्सामा 'म अल्मलिएँ' भन्न सक्नुपर्ने त्यो कोमलता र फेरि पनि साहस जुटाएर आफैँले तरकारी चलाउनु, जबसम्म त्यसको स्वाद मेरो आफ्नो हुँदैन—यो नै त जीवन रहेछ। आज यो घर मेरो लागि पराई होला, तर यहाँ फेरिने हरेक श्वास र सँगै खाइने हरेक गाँसले यसलाई बिस्तारै मेरो बनाउँदै छ। अब म केवल एउटा पाहुना वा पराई घरमा आएकी छोरी मात्र रहिनँ, म त यो नयाँ घरको जग बसाल्ने एउटा हिस्सा बनिसकेकी छु। आफ्नो पुरानो कोठाको बत्ती अरू कसैको लागि छोडेर आउनु पक्कै पनि गाह्रो हुन्छ, तर म यहाँका बत्तीहरू एक-एक गर्दै बाल्ने हिम्मत जुटाउँदै छु, जबसम्म यो 'पराई घर' को छाया पूर्ण रूपमा हराउँदैन।