कठपुतलीको खेल

 

मलाई कहिलेकाहीँ लाग्छ, मेरो यो शरीर मेरो आफ्नै होइन, बरु कसैले मञ्चमा नचाउनका लागि बनाएको एउटा काठको आकृति मात्र हो। मेरा हात र खुट्टाहरूमा अदृश्य धागाहरू बाँधिएका छन्, जसको अर्को छेउ समाज, संस्कार र अरूको इच्छाको औंलाहरूमा जेलिएको छ। उनीहरूले धागो तान्छन्, म मुस्कुराउँछु; उनीहरूले धागो खुकुलो पार्छन्, म झुक्छु। मेरो हरेक चाल, मेरो हरेक निर्णय र मेरो जीवनको हरेक मोड अर्कैले पर्दा पछाडिबाट तय गरिरहेको हुन्छ। दर्शकहरू मेरो 'अभिनय' हेरेर ताली बजाउँछन्, मलाई 'आदर्श' र 'सहनशील' भन्छन्, तर कसैले यो देख्दैन कि यो मञ्चमा मेरो आफ्नै कुनै गति छैन। म त केवल एउटा यस्तो पात्र हुँ, जसलाई आफ्नै कथाको अन्त्य कसरी हुन्छ भन्ने कुरा समेत थाहा छैन।

मलाई सिकाइयो कि अरूको औंलाको इशारामा नाच्नु नै मेरो धर्म हो। यदि मैले ती धागाहरूभन्दा अलग भएर एउटा पाइला मात्र सार्न खोजें भने, मेरो अस्तित्व नै छरपस्ट हुने डर देखाइन्छ। "तिमी आफैं हिँड्न सक्दैनौ," "तिमीलाई साहारा चाहिन्छ," "तिमीले समाजको नियम मान्नुपर्छ"—यी शब्दहरूले मेरा ती धागाहरूलाई झन् कसिलो बनाउँदै लगेका छन्। म आफ्नै इच्छाले रुन पनि पाउँदिनँ, किनकि मेरो रोदनले अरूको खेल बिग्रन सक्छ। मेरो जीवन एउटा यस्तो प्रदर्शन बनेको छ, जहाँ म सबैलाई खुसी पार्न दौडिरहेकी हुन्छु, तर यो दौडमा मेरो आफ्नै आत्मा भने कता थकित भएर ढलिसकेको छ। के म केवल अरूको मनोरञ्जन र सुविधाका लागि बनाइएको एउटा साधन मात्र हुँ? के मेरा आफ्नै सपनाहरूको कुनै रङ छैन?

अब म यो कठपुतलीको खेलबाट थाकिसकेकी छु। म ती धागाहरूलाई हेर्न चाहन्छु जसले मलाई वर्षौंदेखि बाँधेर राखेका छन्। मलाई लाग्छ, बरु म मञ्चबाट लडेर टुक्रा-टुक्रा हुन तयार छु, तर मलाई अब यो अरूको इशाराको नाच स्वीकार्य छैन। म आफ्नै खुट्टामा उभिएर सन्तुलन मिलाउन चाहन्छु, चाहे म सुरुमा लरखराउँ नै किन नहोस्। मलाई त्यो पर्दा पछाडिको हातबाट मुक्ति चाहिएको छ। म आफ्नो जीवनको कथा आफैं लेख्न चाहन्छु र आफ्नै लयमा हिँड्न चाहन्छु। मलाई थाहा छ, जब म ती धागाहरू चुँडाल्छु, यो समाजको मञ्च सुनसान हुनेछ, तर कम्तीमा मलाई यो महसुस त हुनेछ कि म एउटा निर्जीव वस्तु होइन, एउटा जीवित र स्वतन्त्र मान्छे हुँ। आखिर कहिलेसम्म म अरूको औंलाको इसारामा आफ्नो जिन्दगीको बलि चढाइरहने? म अब आफ्नै लागि बाँच्न चाहन्छु।