बाइनरी भन्दा बाहिर

 

म सानै हुँदादेखि नै संसारलाई दुईवटा रङ्गमा मात्र बाँडिएको देखेँ—एउटा नीलो, अर्को गुलाबी। एउटा शक्ति, अर्को कोमलता। एउटा शासन, अर्को समर्पण। मलाई सधैँ भनियो कि म यो बाइनरीको एउटा निश्चित पाटोमा मात्र अटाउनुपर्छ, किनकि म एउटी महिला हुँ। तर मेरो भित्री चेतनाले सधैँ सोधिरह्यो—के मेरो अस्तित्व यति सानो छ कि यसलाई केवल एउटा शब्द वा एउटा कोटीमा सीमित गर्न सकिन्छ? के मानवीय संवेदनाहरूलाई पनि यसरी नै कडा रेखाले विभाजन गर्न मिल्छ? मलाई लाग्छ, म यो बाइनरीभन्दा धेरै माथि छु। मभित्र त्यो दृढता पनि छ जसलाई समाजले 'पुरुषत्व' भन्छ, र मभित्र त्यो करुणा पनि छ जसलाई 'स्त्रीत्व' को पगरी गुथाइन्छ। म यी दुवैको मिश्रण हुँ, म एक पूर्ण मानव हुँ, तर यो समाजले मलाई केवल एउटा लिङ्गको साँचोबाट मात्र हेर्ने जिद्दी गरिरहन्छ।

हामीले बनाएका यी 'बाइनरी' का पर्खालहरू यति अग्ला छन् कि यसले हाम्रो वास्तविक स्वभावलाई नै छेकिदिएको छ। जब म साहसी निर्णय लिन्छु, मलाई 'पुरुष जस्तै' भनिन्छ, र जब कोही पुरुष रुन्छ, उसलाई 'कायर' वा 'स्त्री जस्तै' भनेर जिस्क्याइन्छ। यो कस्तो विडम्बना हो? के साहस केवल पुरुषको पेवा हो र आँसु केवल महिलाको कमजोरी? म यो विभाजनलाई अस्विकार गर्छु। म एउटी यस्तो महिला बन्न चाहन्छु जो केवल महिला हुनुको परिभाषामा बाँधिएको छैन। मभित्रको 'म' कुनै गणितीय सूत्र वा सामाजिक वर्गीकरणमा अटाउँदैन। मेरो सपना, मेरो बौद्धिकता र मेरो सामर्थ्यको कुनै लैङ्गिक पहिचान हुँदैन। म त केवल एउटा चेतना हुँ, जो यो बाइनरीको साँघुरो गल्छीबाट निस्किएर मानवताको विशाल महासागरमा मिसिन चाहन्छु।

मैले बुझेकी छु कि यो बाइनरी केवल एक भ्रम हो, जसले हामीलाई एकअर्काबाट अलग राख्न र कसैलाई माथि त कसैलाई तल देखाउन बनाइएको हो। तर जब म आफ्नो आत्माको गहिराइमा पुग्छु, त्यहाँ न त कुनै पुरुष छ, न त कुनै महिला; त्यहाँ त केवल एउटा जलिरहेको ज्योति छ। म चाहन्छु कि संसारले मलाई यो 'बाइनरी' को चस्मा फुकालेर हेरोस्। मलाई मेरो शरीर वा मलाई तोकिएको भूमिकाको आधारमा होइन, मेरो विचार र मेरो अस्तित्वको आधारमा चिनियोस्। म यो बाइनरीको सीमा नाघेर त्यो ठाउँमा पुग्न चाहन्छु जहाँ हामी सबै केवल 'मान्छे' हौं। जहाँ मेरा पखेटाहरूलाई मेरो लिङ्गले होइन, मेरो संकल्पले उचाल्नेछ। आखिर हामी सबै एउटै ब्रह्माण्डका अंश हौं भने, हामीलाई यी साना-साना कोठाहरूमा किन थुनिन्छ? म यो बाइनरीभन्दा बाहिरको त्यो असीम आकाशको खोजीमा छु, जहाँ स्वतन्त्रताको कुनै लिङ्ग हुँदैन।