एउटै आकाशमुनिको अस्तित्व

कहिलेकाहीँ म झ्यालको छेउमा बसेर बाहिर हेर्छु र सोच्छु—यो विशाल आकाश, जसले संसारका सबै कुनालाई एउटै छानोमुनि समेटेको छ, यसले हामीलाई कहिल्यै भेदभाव गर्दैन। सूर्यको प्रकाश मेरो आँगनमा पनि उत्तिकै न्यानो भएर ओर्लिन्छ जति यो पुरुषको आँगनमा ओर्लिन्छ। तर जब म घरको दैलो काट्छु, तब किन मेरो आकाश साँघुरो बनाइन्छ? मलाई लाग्छ, प्रकृतिले त हामीलाई एउटै माटो र एउटै हावा दियो, तर यो समाजले भने मेरो हिस्साको आकाशमा थुप्रै बारहरू लगाइदियो। म त्यही एउटै आकाशमुनि उभिएकी छु, जहाँ सबैले सास फेर्छन्, तर मेरो सास फेर्ने गति र मेरो स्वतन्त्रताको आयतन अरूले नापिदिनुपर्ने किन? के मेरो सपनाको उचाइ यो आकाशभन्दा सानो छ र?

मलाई भनिन्छ कि मेरा सीमाहरू छन्, मेरा मर्यादाहरू छन्। तर जब म माथि हेर्छु, त्यहाँ न त कुनै रेखा कोरिएको छ, न त कुनै पर्खाल नै उभिएको छ। चराहरूलाई कसैले सोध्दैन कि तिमी पोथी हौ त्यसैले कम उचाइमा उड। उनीहरू त केवल पखेटा फिँजाउँछन् र निलो शून्यतामा हराउँछन्। मेरो मन पनि त्यसैगरी उड्न खोज्छ। म पनि चाहन्छु कि मेरो परिचय मेरो लिङ्गमा मात्र सीमित नहोस्, मेरो परिचय मेरो सामर्थ्य र मेरो मानवतामा खोजियोस्। एउटै आकाशमुनि हुर्किँदा पनि मेरा अवसरहरू किन बादलले ढाकिएका हुन्छन्? किन मेरा इच्छाहरूलाई सधैं अरूको अनुमति पर्खनुपर्छ? यदि आकाश एउटै हो भने, त्यहाँ मेरो लागि पनि त्यति नै ठाउँ हुनुपर्छ जति अरू कसैको लागि छ।

हामी एउटै धर्तीमा टेक्छौँ, एउटै पानी पिउँछौँ र अन्त्यमा एउटै माटोमा बिलिन हुन्छौँ। फेरि यो बीचको यात्रामा मात्र किन यति धेरै भिन्नता? मभित्र पनि त्यही रातो रगत बग्छ, मलाई पनि त्यस्तै भोक र तिर्खा लाग्छ, म पनि त्यस्तै दुःखमा रुन्छु र खुसीमा हाँस्छु। तर मेरो हाँसोलाई 'मर्यादित' हुनुपर्ने र मेरो आँसुलाई 'कमजोरी' मानिने यो कस्तो न्याय हो? म केवल यो परिभाषाबाट मुक्त हुन चाहन्छु। म चाहन्छु कि जब म आकाशतिर हेर्छु, मलाई यो महसुस होस् कि यो मेरो पनि हो। यो विशालता मेरो पनि हिस्सा हो। म एउटी महिला हुनुभन्दा पहिले एउटा पूर्ण मान्छे बन्न चाहन्छु, जसलाई आफ्नै पखेटामा विश्वास छ र जसले आफ्नै पौरखले त्यो एउटै आकाशको उचाइ नाप्न सकोस्।