म केवल मान्छे

 

धेरै भयो मैले अरूले थुपारिदिएका विशेषणहरूको भारी बोकेको। कहिले मलाई 'देवी' बनाएर मन्दिरमा सजाउन खोजियो त कहिले 'कमजोर' ठानेर दयाको पात्र बनाइयो। तर यो देवत्व र तुच्छताको बीचमा कतै मेरो 'मान्छे' हुनुको परिचय भने हराइरह्यो। मलाई कसैको श्रद्धाको मूर्ति बन्नु छैन, जसले कहिल्यै गल्ती गर्दैन र जसले सधैँ मुस्कुराएर विष पिउनुपर्छ। म त केवल एउटा यस्तो मान्छे बन्न चाहन्छु, जसलाई थाक्ने अधिकार होस्, जसलाई डराउने अनुमति होस्, र जसलाई बिना कुनै संकोच रुने स्वतन्त्रता होस्। मेरो शरीर र मेरो लिङ्गले मेरो मानवीय संवेदनालाई किन सिमित राख्नुपर्ने? मभित्र पनि त्यही रगत र मासु छ, जुन एउटा पुरुषमा हुन्छ। मभित्र पनि त्यस्तै विचारका छालहरू उठ्छन् र त्यस्तै आकांक्षाहरू पलाउँछन्। तर मलाई एउटा छुट्टै कोटीमा राखेर मेरो स्वाभाविक मानवीय स्वभावलाई किन खुम्च्याइन्छ?

मलाई अचम्म लाग्छ जब समाजले मेरा साना गल्तीहरूलाई पनि 'नारीत्वको अपमान' सँग जोडिदिन्छ। यदि म रिसाएँ भने मलाई 'चण्डी' भनिन्छ, यदि म आफ्ना इच्छाहरूमा अडिग रहें भने मलाई 'अहंकारी' देखिन्छ। के एउटा मान्छेलाई रिस उठ्नु वा आत्मसम्मान राख्नु स्वाभाविक प्रक्रिया होइन र? मलाई महान् बन्नु छैन, मलाई त केवल साधारण बन्नु छ। म चाहन्छु कि जब म बाटोमा हिँड्छु, मानिसहरूले मलाई एउटी 'वस्तु' वा 'दुर्बल प्राणी' को रूपमा होइन, बरु एउटा सहयात्री मान्छेको रूपमा देखून्। मेरो क्षमतालाई मेरो लिङ्गको ऐनाबाट नतौलिइयोस्। मलाई आफ्नै खुट्टामा उभिएर गल्ती गर्ने र ती गल्तीबाट फेरि उठ्ने अधिकार चाहिन्छ। मलाई कुनै विशेष सहुलियत चाहिएको होइन, मलाई त केवल मान्छे हुनुको त्यो आधारभूत सम्मान चाहिएको हो जहाँ मेरो लिङ्ग मेरो परिचयको बाधक नबनोस्।

यो लडाइँ कुनै विलासिताको लागि होइन, यो त आफ्नो अस्तित्वको पुन: प्राप्तिको लागि हो। मलाई आफ्नै घरमा, आफ्नै कार्यस्थलमा र आफ्नै समाजमा एउटा जीवित र सोच्न सक्ने 'मान्छे' को रूपमा मात्र स्वीकार गरियोस्। म न त कसैको आधा अङ्ग बन्न चाहन्छु, न त कसैको छाया। म त आफ्नो पूर्णतामा आफैँ उभिन चाहने एउटा स्वतन्त्र अस्तित्व हुँ। मलाई लाग्छ, जबसम्म मलाई 'देवी' वा 'अबला' भनेर सम्बोधन गरिन्छ, तबसम्म मेरो मानवीय स्वरूप ओझेलमै रहन्छ। त्यसैले आज म यो घोषणा गर्न चाहन्छु कि म जे छु, जस्तो छु, म केवल एउटा मान्छे हुँ। मेरा कमजोरीहरू मेरा आफ्नै हुन्, मेरा सफलताहरू मेरा आफ्नै पौरख हुन्। मलाई कुनै अलौकिक परिभाषामा नबाँधिदेऊ, मलाई केवल यो धर्तीमा एउटा मान्छे भएर स्वास फेर्न देऊ। आखिर मान्छे हुनु नै सबैभन्दा ठूलो गौरव होइन र?