खुल्ला किताब

धेरैले मलाई भन्छन् कि म एउटा खुल्ला किताब जस्तै छु, जसलाई जोसुकैले सजिलै पढ्न सक्छ। उनीहरूलाई लाग्छ कि मेरा पानाहरूमा लुकाउनुपर्ने कुनै रहस्य छैन, मेरा शब्दहरूमा कुनै जटिलता छैन। तर उनीहरूले यो बुझेका छैनन् कि एउटा खुल्ला किताब हुनु भनेको सबैभन्दा ठूलो साहसको कुरा हो। हाम्रो समाजमा जहाँ महिलालाई आफ्ना भावनाहरू लुकाउन, आफ्ना पिडाहरू गुम्स्याउन र एउटा रहस्यमयी पर्दाभित्र बाँच्न सिकाइन्छ, त्यहाँ आफ्ना पानाहरूलाई सबैका अगाडि पल्टाउनु एउटा विद्रोह भन्दा कम छैन। म खुल्ला किताब किन भएँ भने मलाई यो लुकामारीको खेलदेखि थकाइ लागिसकेको थियो। कतिन्जेलसम्म एउटा मुखौटा लगाएर बाँचिरहने? कतिन्जेलसम्म आफ्नो सत्यलाई अँध्यारो कोठामा थुनेर राख्ने? आज म जे छु, जस्तो छु, सबैका अगाडि स्पष्ट छु। मेरा यी पानाहरूमा मेरा आँसुका दागहरू पनि छन्, मेरा असफलताका कोरिएका रेखाहरू पनि छन् र मेरा ती ठूला सपनाहरूका चम्किला अक्षरहरू पनि छन्।

मानिसहरूलाई लाग्छ कि खुल्ला किताब हुनु भनेको आफूलाई कमजोर बनाउनु हो, किनकि जसले पनि मलाई पढ्न सक्छ र मलाई चोट पुर्‍याउन सक्छ। तर मेरो विचारमा, जब तपाईँ आफ्नो सत्यसँग डराउन छोड्नुहुन्छ, तब कसैले पनि तपाईँलाई डराउन सक्दैन। मेरा पानाहरूमा ती अध्यायहरू पनि छन् जुन पढ्दा सायद यो समाजलाई अलि असजिलो लाग्न सक्छ। त्यहाँ मेरा विद्रोहका कथाहरू छन्, त्यहाँ मैले 'होइन' भनेका ती पलहरू छन् जसले परम्पराको जग हल्लाएका थिए। मलाई कुनै रहस्यको पगरी गुथेर रहस्यमयी बन्नु छैन। म चाहन्छु कि मेरो जीवनलाई हेरेर अरू महिलाहरूले पनि यो महसुस गरून् कि सत्य बोल्नु र स्पष्ट हुनु कुनै पाप होइन। मेरा हरेक पानाहरूले मेरो सङ्घर्षको गन्ध दिन्छन् र मेरो हरेक अक्षरले मेरो स्वतन्त्रताको पक्ष लिन्छ। मलाई कसैको आलोचनाको डर छैन, किनकि जब किताब खुल्ला हुन्छ, तब भ्रमका लागि कुनै ठाउँ बाँकी रहँदैन।

अचेल मलाई आफ्नै यी खुल्ला पानाहरू देख्दा गौरव लाग्छ। मलाई थाहा छ कि कतिपयले मलाई गलत बुझ्नेछन्, कतिपयले मेरा पानाहरूलाई च्यात्न खोज्नेछन्, र कतिपयले आधा-अधुरो पढेरै मेरो मूल्याङ्कन गर्नेछन्। तर ती पाठकहरूका लागि म आफ्नो स्वभाव बदल्न सक्दिनँ। म त केवल ती मानिसहरूका लागि एउटा उदाहरण बन्न चाहन्छु जो आफैँ भित्र गुम्सिएर बाँचेका छन्। मेरो जीवनको यो पुस्तक अब कसैको निजी दराजमा थुनिएर बस्ने छैन; यो त अब खुल्ला हावामा छ, जहाँ हरेकले यसलाई पढ्न र महसुस गर्न सक्छन्। मेरो पारदर्शी हुनु नै मेरो सबैभन्दा ठूलो शक्ति हो। म अब लुकेर होइन, बरु आफ्ना सबै पानाहरूलाई गर्वका साथ फिँजाएर बाँच्न चाहन्छु। आखिर जीवन एउटा यस्तो कथा हो, जसलाई यदि संसारले पढ्नै पाएन भने त्यसको लेखिनुको के अर्थ रह्यो र? म एउटी यस्ती खुल्ला किताब हुँ, जसको अन्तिम अध्याय अझै लेखिन बाँकी छ, र त्यो अध्याय पनि उत्तिकै सत्य र स्पष्ट हुनेछ।