दिनको सुस्केरा

 

हरेक दिनको आफ्नै आवाज हुन्छ। कतै हाँसोको, कतै कोलाहलको, कतै मौनताको। तर ती सबै आवाजको बीचमा एउटा सूक्ष्म ध्वनि लुकेको हुन्छ—दिनको सुस्केरा। त्यो सुस्केरा चर्को हुँदैन, कसैले सजिलै सुन्न सक्दैन। तर यदि मन शान्त छ भने, त्यो स्पष्ट सुनिन्छ।

बिहानको सुरुवात आशाले भरिएको हुन्छ। घामको पहिलो किरणसँगै मनमा नयाँ ऊर्जा पलाउँछ। आज राम्रो हुनेछ भन्ने सानो विश्वासले दिनको ढोका खोल्छ। तर दिन जति अघि बढ्छ, जिम्मेवारीहरू पनि त्यति नै गहिरिँदै जान्छन्। कामको सूची, समयको दबाब, अपेक्षाको बोझ—यी सबै मिलेर दिनलाई थकित बनाउँछन्। यही थकानको बीचमा कहिलेकाहीँ मनबाट निस्कन्छ एउटा सानो सुस्केरा।

यो सुस्केरा हारको होइन, तर बोझ हल्का पार्ने प्रयास हो। जस्तै लामो दूरी हिँडिसकेपछि मानिस केही बेर रोकिन्छ र गहिरो सास फेर्छ। त्यो साससँगै थकान अलिकति घट्छ। दिनको सुस्केरा पनि त्यस्तै हो—एक क्षणको विश्राम, एक सानो आत्मस्वीकार।

दिउँसोको व्यस्ततामा कहिलेकाहीँ मन भित्रभित्रै बोल्छ—“अलि समय पाऊँ।” तर समयसँग सौदा गर्न सकिँदैन। घडीको सुई आफ्नो गतिमा अघि बढिरहन्छ। हामी भने आफ्ना अधुरा काम, अधुरा संवाद, अधुरा चाहनाहरू बोकेर दौडिरहन्छौँ। त्यो दौडमा कहिलेकाहीँ हामी आफैँलाई बिर्सन्छौँ। अनि अचानक, कुनै सानो घटना—कसैको शब्द, कुनै असफलता, कुनै सम्झना—मनलाई छुन पुग्छ। त्यही स्पर्शसँगै निस्कन्छ अर्को सुस्केरा।

दिनको सुस्केरा सधैं दुःखको संकेत होइन। कहिलेकाहीँ त्यो सन्तुष्टिको पनि हुन्छ। कुनै काम सफल भएपछि, लामो प्रतीक्षापछि राम्रो खबर पाउँदा, वा कसैले बुझिदिँदा—मन हल्का हुन्छ र गहिरो सास निस्कन्छ। त्यो पनि सुस्केरा नै हो, तर त्यसमा पीडाभन्दा बढी राहत हुन्छ।

साँझ पर्नासाथ दिनको गति मन्द हुन्छ। घाम अस्ताउँदै जाँदा दिनभरिका घटनाहरू स्मृतिमा क्रमबद्ध हुन थाल्छन्। के भयो, के हुन सकेन, के गर्नुपर्थ्यो—यी सबै प्रश्नहरू मनमा आउँछन्। साँझको शान्त वातावरणमा दिनको सुस्केरा अझ स्पष्ट सुनिन्छ। त्यो सुस्केराले दिनको कथा सुनाउँछ—संघर्षको, प्रयासको, आशाको।

कहिलेकाहीँ सुस्केरा अनकही शब्दहरूको पनि हुन्छ। “म ठीक छु” भन्दै हिँड्ने मानिसको मनभित्र धेरै कुरा थुप्रिएका हुन्छन्। सबै कुरा व्यक्त गर्न सकिँदैन। समाजले सधैं बलियो देखिन सिकाउँछ। तर सुस्केरा भने साँचो हुन्छ। त्यो अभिनय होइन, त्यो मनको स्वतः प्रतिक्रिया हो।

दिनको सुस्केरा प्रकृतिमा पनि देखिन्छ। दिउँसोको तातोपछि साँझको चिसो हावा बग्दा जस्तो लाग्छ—मानौँ प्रकृतिले पनि एक गहिरो सास फेरेको हो। वर्षाको पहिलो थोपा झर्दा, वा लामो गर्मीपछि बादल लाग्दा—त्यो पनि प्रकृतिको सुस्केरा जस्तै हो। यसरी हेर्दा, सुस्केरा केवल मानवको होइन, अस्तित्वकै एक अंश हो।

आजको दिनमा पनि सायद थुप्रै सुस्केरा थिए। केही सुनेका, केही नसुनेका। तर प्रत्येक सुस्केराले केही न केही बोकेको थियो—थकान, राहत, आशा, डर, सम्झना। यदि हामीले ती सुस्केराहरूलाई ध्यान दिएर सुन्न सक्यौँ भने, सायद हामी आफैँलाई अझ राम्रोसँग बुझ्न सक्छौँ।

अन्ततः, दिनको सुस्केरा कमजोरी होइन। त्यो आत्मस्वीकार हो। त्यो मनले आफूलाई दिएको छोटो विश्राम हो। जीवनको दौडमा कहिलेकाहीँ रोकिनु, गहिरो सास लिनु, र फेरि अघि बढ्नु आवश्यक हुन्छ।

भोलि फेरि नयाँ दिन आउनेछ। नयाँ आशा, नयाँ चुनौती, नयाँ सुस्केरासहित। तर जबसम्म हामी ती सुस्केराहरूलाई दबाएर होइन, स्वीकार गरेर अघि बढ्छौँ, तबसम्म जीवनको यात्रा सन्तुलित रहन्छ।

र सायद आजको दिनको अन्त्यमा, एउटा गहिरो साससँगै मनले भन्छ— सब ठीक छ… म अझै बाँचिरहेको छु।