रेडियोको आत्मकथा

म रेडियो, सन् १९२० को दशकमा विश्वभर मेरो प्रसारण सुरु भए पनि नेपालमा मेरो आगमन केही ढिलो भयो। राणा शासनकालमा सीमित रूपमा निजी प्रयोगमा रहेको म, आम जनताका लागि भने २००७ सालको क्रान्तिपछि मात्रै पहुँचयोग्य बनेँ। मोहन आकाशवाणीको स्थापनासँगै नेपालमा मेरो औपचारिक प्रसारण सुरु भयो, जसले जनतालाई राणा शासनविरुद्ध एकजुट हुन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्यो। त्यसपछि वि.सं. २०१४ सालमा रेडियो नेपालको स्थापना भयो, र म नेपाली जनताको घरघरमा पुग्ने प्रमुख माध्यम बनेँ।

त्यस समयमा नेपालका अधिकांश जनता सूचना र मनोरञ्जनबाट वञ्चित थिए। मेरो आगमनले उनीहरूको जीवनमा ठूलो परिवर्तन ल्यायो। मैले देश-विदेशका खबरहरू, शैक्षिक कार्यक्रमहरू, कृषि जानकारी, लोकगीत, भजन र विभिन्न मनोरञ्जनात्मक कार्यक्रमहरू नेपाली जनमानसमा पुर्याएँ। दुर्गम गाउँहरूमा जहाँ शिक्षाको उज्यालो पुगेको थिएन, त्यहाँ म ज्ञानको ज्योति बनेर पुगेँ। प्राकृतिक विपत्तिको समयमा मैले जनतालाई सचेत गराउने र आवश्यक जानकारी दिने काम गरेँ। म केवल एउटा यन्त्र मात्र नभएर नेपाली समाजको ऐना बनेँ।

समयसँगै नेपालमा प्रजातन्त्रको स्थापना र बहुदलीय व्यवस्थाको पुनर्वहाली भएसँगै मेरो भूमिका अझ फराकिलो भयो। निजी एफएम रेडियो स्टेशनहरूको स्थापनाले गर्दा म शहरदेखि गाउँसम्म, हरेक कुनामा पुग्न सफल भएँ। स्थानीय भाषा र संस्कृतिमा आधारित कार्यक्रमहरूले श्रोताहरूसँगको मेरो सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनायो। मैले स्थानीय प्रतिभाहरूलाई अवसर दिएँ र समुदायहरूलाई एकआपसमा जोड्ने पुलको काम गरेँ। मेरो माध्यमबाट विभिन्न सामाजिक चेतनामूलक कार्यक्रमहरू सञ्चालन भए, जसले समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन मद्दत गर्यो।

आज प्रविधिको विकाससँगै इन्टरनेट र सामाजिक सञ्जालको व्यापक प्रयोग भए तापनि नेपालमा मेरो महत्व अझै उत्तिकै छ। विशेषगरी ग्रामीण क्षेत्रहरूमा जहाँ इन्टरनेटको पहुँच सीमित छ, त्यहाँ म नै सूचना र मनोरञ्जनको मुख्य स्रोतका रूपमा स्थापित छु। पोडकास्ट र अनलाइन स्ट्रिमिङको माध्यमबाट म नयाँ पुस्तासँग पनि जोडिन सकेको छु। नेपाली समाजमा मेरो योगदान अतुलनीय छ र मलाई विश्वास छ, म आगामी दिनहरूमा पनि नेपाली जनताको आवाज बनेर रहिरहनेछु।