क्षणहरूको यात्रा

जीवन एउटा लामो बाटो हो भनिन्छ, तर वास्तवमा यो त साना-साना क्षणहरूको एउटा अविरल यात्रा मात्र हो। हामी अक्सर ठूला सफलता र भविष्यका अजङ्गका योजनाहरूको पर्खाइमा यति व्यस्त हुन्छौँ कि हाम्रा आँखा अगाडिबाट मन्द गतिमा गुज्रिरहेका सुन्दर क्षणहरूलाई देख्नै पाउँदैनौँ। बिहानको कलिलो घामले जब आँखाका ढकनीहरूलाई बिस्तारै स्पर्श गर्छ, त्यहीँबाट क्षणहरूको यो यात्रा सुरु हुन्छ। त्यो पहिलो श्वास, त्यो पहिलो चेतना र ओछ्यानबाट भुइँमा राखिएको पहिलो पाइला—यी सबैले हामीलाई अस्तित्वको बोध गराउँछन्। यी क्षणहरू कति मूल्यवान् छन् भन्ने कुरा हामी तब मात्र बुझ्छौँ जब ती अतीतको गर्भमा विलीन भइसकेका हुन्छन्।

हाम्रो दिनचर्यामा यस्ता कैयौँ क्षणहरू आउँछन् जसलाई हामीले साधारण सम्झेर बेवास्ता गर्छौँ। भान्सामा पाकिरहेको खानाको बास्ना, चियाको कपबाट निस्किएको तातो बाफ, वा बाटोमा हिँड्दै गर्दा कुनै अपरिचितले दिएको एउटा सानो मुस्कान—यी सबै क्षणहरूको यात्राका अविभाज्य अंश हुन्। यदि हामीले ध्यान दिएर हेर्यौँ भने, एउटा क्षणले अर्को क्षणलाई जन्म दिइरहेको हुन्छ। एउटा बालकले पहिलो पटक ताते-ताते गर्दै चालेको कदमदेखि एउटा वृद्धले लौरो टेकेर हिँडेको अन्तिम पाइलासम्म, सबै समयका मसिना एकाइहरू नै हुन्। यी क्षणहरू कहिलेकाहीँ खुसीका रङ्ग लिएर आउँछन् त कहिलेकाहीँ आँसुका थोपा बनेर खस्छन्, तर यात्रा भने कहिल्यै रोकिँदैन।

सहरको कोलाहलमा यो यात्रा अलि हतारिएको जस्तो देखिन्छ। मानिसहरू घडीको सुईसँगै दौडिरहेका हुन्छन्। कसैलाई बस समात्नु छ, कसैलाई समयमै बैठकमा पुग्नु छ। यसरी दौडिरहँदा हामीले कति धेरै कुराहरू छुटाउँछौँ होला? बाटोको छेउमा फुलेको त्यो सानो जङ्गली फूल, जसले एक क्षणको लागि भए पनि हाम्रो ध्यान खिच्न खोजिरहेको हुन्छ, वा त्यो चराको गीत जुन कोलाहलका बीच पनि गुन्जिरहेको हुन्छ। क्षणहरूको यात्रा तब मात्र सार्थक हुन्छ जब हामी गन्तव्यमा पुग्ने हतारोलाई थाती राखेर बाटोका दृश्यहरूको आनन्द लिन सिक्छौँ। वास्तवमा, जीवनको असली मज्जा त गन्तव्यमा होइन, यात्राको हरेक मोडमा लुकेको हुन्छ।

कहिलेकाहीँ कुनै एउटा क्षण यस्तो आइदिन्छ, जसले हाम्रो सिङ्गो जीवनको दिशा नै बदलिदिन्छ। कसैको एउटा सानो वाक्य, कुनै पुस्तकको एउटा हरफ, वा कुनै एउटा आकस्मिक भेटले हाम्रो सोचाइको संसारलाई नयाँ मोड दिन्छ। ती विशेष क्षणहरू नै हाम्रो जीवनका 'टर्निङ पोइन्ट' हुन्। हामीले कति लामो समय बाँच्यौँ भन्नु भन्दा पनि कति क्षणहरूलाई हृदयदेखि महसुस गरेर बाँच्यौँ भन्ने कुराले बढी महत्व राख्छ। समय त बालुवा जस्तै हो, जति जोडले मुठ्ठीमा कस्न खोजे पनि यो औँलाका कापबाट फुत्किइहाल्छ। त्यसैले, समयलाई नियन्त्रण गर्ने प्रयास गर्नु भन्दा समयको प्रवाहसँगै बग्नु र हरेक क्षणलाई उत्सवको रूपमा स्वीकार्नु नै बुद्धिमानी हो।

प्रकृतिले पनि हामीलाई क्षणहरूको यात्रा बुझ्न सिकाउँछ। रूखबाट खसेको एउटा पहेँलो पातले पनि एउटा यात्रा पूरा गरेको हुन्छ। पालुवा पलाउनु, कोपिला लाग्नु, फूल फुल्नु र अन्ततः ओइलाएर माटोमा मिल्नु—यो सबै क्षणहरूको खेल त हो। हामी मानिसहरू पनि प्रकृतिका तिनै नियमहरूभित्र बाँधिएका छौँ। आज हामी जो छौँ, त्यो हिजोका अनगिन्ती क्षणहरूको योगफल हो। र भोलि हामी जे हुनेछौँ, त्यो आजका क्षणहरूलाई हामीले कसरी सदुपयोग गर्छौँ भन्ने कुरामा निर्भर गर्छ। स्मृतिहरू भनेका तिनै पुराना क्षणहरू हुन् जसलाई हामीले मनको एउटा कुनामा सजाएर राखेका हुन्छौँ।

यात्राको क्रममा कहिलेकाहीँ सन्नाटाका क्षणहरू पनि आउँछन्। एक्लै कतै बसेर टोलाउँदा वा रातको नीरवतामा आफ्नै मनको आवाज सुन्दा, ती क्षणहरू निकै गहिरा र दार्शनिक लाग्छन्। त्यहाँ कुनै शब्द हुँदैन, कुनै दृश्य हुँदैन, केवल एउटा महसुस हुन्छ—आफ्नो अस्तित्वको महसुस। यस्ता क्षणहरूले हामीलाई आफैसँग चिनाउँछन्। आजको प्रविधि र सामाजिक सञ्जालको युगमा हामीले यस्ता 'एकान्तका क्षणहरू' गुमाउँदै गएका छौँ। हामी सधैँ अरू कसैको जीवनको क्षणहरू हेर्नमा व्यस्त छौँ, जसले गर्दा आफ्नै जीवनको यात्रा ओझेलमा परिरहेको छ।

अन्त्यमा, क्षणहरूको यात्रा नै जीवनको सुन्दरता हो। यो यात्रामा कहिले उकालो आउला, कहिले ओरालो, कहिले काँडा भेटिएलान् त कहिले फूल। तर महत्वपूर्ण कुरा यो हो कि हामी निरन्तर चलिरहनुपर्छ। बिताइसकेका क्षणहरूमा पछुताउनु र नआएका क्षणहरूको चिन्ता गर्नु भन्दा अहिल्यैको यो क्षण, जसमा हामी श्वास फेरिरहेका छौँ, त्यसलाई पूर्णताका साथ बाँच्नु नै जीवनको कला हो। हरेक क्षण एउटा उपहार हो, यसलाई प्रेमले स्विकारौँ। जब हामी यो यात्राको अन्त्यमा पुग्छौँ, तब हामीसँग सम्झनाका यति धेरै रङ्गीन क्षणहरू होउन् कि ती हेर्दा एउटा सुन्दर चित्रकला जस्तो देखियोस्। क्षणहरूको यो यात्रा नै वास्तवमा हामीले संसारलाई दिने र संसारबाट लिने सबैभन्दा ठूलो योगदान हो।