दिनसँगको एकान्त

कोलाहलले भरिएको यो संसारमा जब हामी 'एकान्त' शब्द सुन्छौँ, धेरैलाई लाग्न सक्छ यो केवल एक्लोपन वा शून्यता हो। तर, दिनसँगको एकान्त एउटा यस्तो गहिरो अनुभूति हो, जहाँ मानिस अरूबाट छुट्टिएर आफैँसँग जोडिन पुग्छ। बिहानीको झुल्के घामसँगै जब दिनको सुरुवात हुन्छ, त्यतिबेलाको केही समय पूर्णतः आफ्नै हुन्छ। ओछ्यानबाट उठेर झ्यालको एउटा कुनामा बसी बाहिरको संसार नियाल्दा, सहर ब्युँझनुअघिको त्यो सन्नाटामा एउटा छुट्टै सङ्गीत लुकेको महसुस हुन्छ। यो समयमा कुनै सामाजिक सञ्जालको सूचना हुँदैन, न त कसैको फोन कलको प्रतीक्षा नै। केवल एउटा शान्त मन र चियाको कपबाट निस्किएको तातो बाफ हुन्छ, जसले दिनभरिका चुनौतीहरूसँग लड्न एउटा अदृश्य ऊर्जा प्रदान गरिरहेको हुन्छ।

दिन छिप्पिँदै जाँदा संसार आफ्नै गतिमा दौडिन थाल्छ। अफिसका फाइलहरू, सडकको जाम, र मानिसहरूको भीडभाडका बीच पनि एउटा मानिसले आफ्नै भित्री एकान्त खोज्न सक्छ। बाहिर जतिसुकै शोर भए पनि यदि मनभित्र एउटा शान्त कुना छ भने, त्यो नै दिनसँगको वास्तविक सामीप्यता हो। कामको चापका बीच लिइने पाँच मिनेटको लामो श्वास र आँखा चिम्लेर गरिने आत्मचिन्तनले मानिसलाई यान्त्रिक हुनबाट जोगाउँछ। आजको सन्दर्भमा हामी धेरै मानिसहरूको घेरामा त छौँ, तर हामीले आफैँलाई कत्तिको समय दिएका छौँ भन्ने कुरा महत्वपूर्ण हुन्छ। भीडमा हराउनु सजिलो छ, तर भीडमै रहेर पनि आफ्नो अस्तित्व र मौलिकतालाई जोगाइराख्नु नै एकान्तको असली शक्ति हो।

मध्याह्नको घाममा जब प्रकृति पनि केही बेर सुस्ताएको जस्तो देखिन्छ, त्यतिबेलाको एकान्त अलि भारी र गम्भीर लाग्न सक्छ। सहरको कङ्क्रिटको जङ्गलमा कतै एउटा सानो पार्कको बेन्चमा बसेर टोलाउँदा, समयको गति अलि सुस्त भएको भान हुन्छ। यस्तो बेला मनमा अनेकौँ विचारहरूका लहरहरू आउँछन्—केही पुराना यादहरू, केही अधुरा सपनाहरू र केही भविष्यका योजनाहरू। यो एकान्तले मानिसलाई ऐना देखाउने काम गर्छ। हामी को हौँ र कहाँ जाँदैछौँ भन्ने प्रश्नहरूको जवाफ खोज्न यस्तै शान्त क्षणहरूको खाँचो पर्छ। धेरैका लागि एकान्त डरलाग्दो हुन सक्छ किनकि यसले मानिसलाई आफ्नै वास्तविकतासँग सामना गराउँछ, तर जो मानिस आफैँसँग खुसी हुन सक्छ, उसका लागि यो एकान्त एउटा वरदान साबित हुन्छ।

साँझको समयमा दिनसँगको एकान्त अलि भावुक र सौम्य बन्दै जान्छ। अस्ताउँदो सूर्यको लालीमाले आकाशलाई रंगाउँदा, दिनभरिको थकाइ र अनुभवलाई बिसाउने एउटा ठाउँ खोजिन्छ। घर फर्कने हतारोका बीच पनि कतै एकछिन उभिएर आकाश हेर्नु, वा कुनै पुराना गीत गुनगुनाउनुले मनलाई निकै हलुका बनाउँछ। रातको सन्नटा सुरु हुनुअघिको यो साँझको एकान्तले हामीलाई कृतज्ञ हुन सिकाउँछ। आजको दिन जस्तो बिते पनि, जति उतारचढाव आए पनि, म सुरक्षित छु र मसँग मेरो आफ्नै एउटा संसार छ भन्ने बोध नै यो यात्राको सुन्दरता हो। कोठाको बत्ती निभाएर झ्यालबाट देखिने टाढाका ताराहरूलाई हेर्दै गर्दा, मानिसले महसुस गर्छ कि ऊ यो विशाल ब्रह्माण्डको एउटा सानो तर महत्वपूर्ण अंश हो।

अन्ततः, दिनसँगको एकान्त भनेको आफैँलाई प्रेम गर्ने तरिका हो। यसले हामीलाई बाहिरी संसारको प्रदूषणबाट बचाएर भित्री शान्तिको मार्गमा लैजान्छ। जब हामी एकान्तसँग डराउन छोड्छौँ, तब मात्र हामीले अरूसँगको सम्बन्धलाई पनि न्याय गर्न सक्छौँ। जो मानिस आफैँसँग बस्न जान्दैन, उसले अरूलाई पनि साँचो खुसी दिन सक्दैन। त्यसैले, हरेक दिनको केही हिस्सा एकान्तका लागि छुट्याउनु पर्छ। यो कुनै सन्यास होइन, बरु यो त जीवनको भागदौडका बीच आफैँलाई रिचार्ज गर्ने एउटा प्रक्रिया हो। जब हामी यो एकान्तको गहिराइ बुझ्छौँ, तब हरेक दिन एउटा नयाँ कविता जस्तो लाग्न थाल्छ र जीवनका हरेक पानाहरू अर्थपूर्ण शब्दहरूले भरिँदै जान्छन्।