आजको अन्तरयात्रा

आज म बाहिर धेरै टाढा गएनँ, तर भित्र धेरै गहिरो पुगेँ। आजको यात्रा सडक, सहर वा भीडतिर होइन—आफ्नै मनतिर थियो। यो यात्रा नक्शाबिनाको थियो, तर दिशा स्पष्ट थियो—अन्तरतिर।

बिहान आँखा खुल्नेबित्तिकै एउटा अनौठो शान्ति थियो। बाहिरको संसार आफ्नो नियमित गतिमा अघि बढिरहेको थियो, तर मनभित्र केही स्थिर थियो। लाग्यो, आज अलि सुन्नुपर्छ—अरूलाई होइन, आफैँलाई। धेरै दिनदेखि मनले केही भन्न खोजिरहेको थियो, तर म सधैं व्यस्त थिएँ—काममा, जिम्मेवारीमा, कुराकानीमा, योजनामा। आज भने मनसँग बस्ने निर्णय गरेँ।

अन्तरयात्रा सजिलो हुँदैन। बाहिरको यात्रामा थकान शरीरमा देखिन्छ, तर भित्रको यात्रामा थकान विचारमा देखिन्छ। सुरुमा धेरै आवाज आए—हिजोका घटना, भविष्यका चिन्ता, अधुरा काम। मन एउटा भीडजस्तै लाग्यो। तर जब मैले केही बेर शान्त बस्न प्रयास गरेँ, ती आवाजहरू क्रमशः मन्द हुँदै गए।

आजको अन्तरयात्राले मलाई मेरो आफ्नै डरहरूसँग भेट गरायो।
डर—असफल हुने।
डर—बुझिन नपाउने।
डर—कसैलाई निराश पार्ने।

यी डरहरू सधैं थिए, तर म तिनलाई व्यस्तताको पर्दाभित्र लुकाइरहेको थिएँ। आज तिनलाई सिधै हेरेँ। अचम्म लाग्यो—डरहरू त्यति ठूला रहेनछन् जति मैले कल्पना गरेको थिएँ। तिनीहरू त केवल असुरक्षाको साना छायाँ रहेछन्।

त्यसपछि अन्तरयात्राले मलाई मेरा अधुरा चाहनाहरू देखायो। ती चाहनाहरू, जुन अरूको अपेक्षामा दबिएका थिए। कहिलेकाहीँ हामी आफ्नो चाहना भन्दा पहिले अरूको सन्तुष्टिलाई प्राथमिकता दिन्छौँ। तर आज मनले सोध्यो—“तिमी आफूलाई कहिले प्राथमिकता दिन्छौ?” त्यो प्रश्न सजिलो थिएन। तर त्यही प्रश्नले आत्मचिन्तनको ढोका खोल्यो।

आज मैले आफूलाई दोष दिन छोड्ने प्रयास गरेँ। विगतका केही निर्णयहरू गलत थिए, केही अवसर छुटे, केही सम्बन्ध कमजोर भए। तर त्यो समयको म त्यही बुझाइसम्म सीमित थिएँ। आजको चेतनाले हिजोलाई कठोर रूपमा न्याय गर्नु उचित हुँदैन। अन्तरयात्राले सिकायो—आफूलाई माफ गर्नु पनि परिपक्वता हो।

अन्तरयात्राको अर्को पाटो स्मृतिसँगको भेट थियो। केही सुन्दर क्षणहरू सम्झिएँ—सफलताको, हाँसोको, साँचो सम्बन्धको। ती सम्झनाहरूले मनलाई हल्का बनाए। जीवन केवल संघर्ष होइन रहेछ, त्यहाँ धेरै उज्याला पलहरू पनि छन्, जसलाई हामी कहिलेकाहीँ बेवास्ता गर्छौँ।

दिउँसो एक क्षण यस्तो आयो, जब मैले केवल सासको आवाज सुनेँ। गहिरो सास लिँदा, छाती उठ्ने–झर्ने अनुभूति भयो। त्यही सानो सचेतनाले मनलाई वर्तमानमा ल्यायो। अन्तरयात्राले बुझायो—शान्ति कुनै टाढाको ठाउँ होइन, सास र चेतनाको बीचमा छ।

आज मैले आफ्नो बलियो पक्ष पनि चिन्ने प्रयास गरेँ। सधैं कमजोरी मात्र हेर्दा आत्मविश्वास घट्छ। तर मसँग सहनशीलता छ, संवेदनशीलता छ, निरन्तर प्रयास गर्ने क्षमता छ। यी कुरा सधैं बाहिर देखिँदैनन्, तर भित्र बलियो आधार बनेका छन्। अन्तरयात्राले मलाई मेरो आफ्नै मूल्य सम्झायो।

साँझ पर्नासाथ, मन पहिलेभन्दा हल्का थियो। समस्या सबै समाधान भएका थिएनन्, तर दृष्टिकोण बदलिएको थियो। बाहिरको संसार उस्तै थियो, तर भित्रको संसार केही व्यवस्थित भएको थियो। अन्तरयात्रा भनेको समस्याबाट भाग्नु होइन, समस्यालाई भित्रबाट बुझ्नु रहेछ।

आजको अन्तरयात्राले एउटा महत्वपूर्ण सत्य सिकायो— हामी जति बाहिर खोज्छौँ, त्यति नै भित्र हराइरहेका हुन्छौँ। तर जब भित्र फर्किन्छौँ, बाहिरको संसार पनि स्पष्ट देखिन थाल्छ।

अन्ततः, आजको अन्तरयात्रा कुनै ठूलो उपलब्धि होइन। मैले कुनै चमत्कारिक सत्य फेला पारेनँ। तर मैले आफूलाई केही बेर सुनेँ, बुझेँ, र स्वीकार गरेँ। सायद यही नै पर्याप्त हो।

र आज रात, जब म निदाउन जानेछु, मनले सानो मुस्कान दिनेछ। किनकि आज मैले संसार जितेनँ, तर आफूलाई अलिकति जितेँ।