हराएको तारा

यो मनको कुनै गहिरो र अँध्यारो कुनामा आज फेरि एउटा सानो, चम्किलो स्मृतिले टाउको उठाएको छ। आकाशतिर हेर्छु, अनगिन्ती ताराहरू आफ्नै धुनमा टिल्पिलाइरहेका छन्, तर मेरो आँखाले केवल त्यस तारालाई खोजिरहन्छ जुन कतै हराएको छ। त्यो हराएको तारा कुनै आकाशको नक्षत्र मात्र थिएन, त्यो त मेरो जीवनको उज्यालो थियो, मेरो सपनाको अस्तित्व थियो, र मेरो पहिचानको एउटा अमूल्य अंश थियो। मानिसहरू भन्छन्, आकाशबाट खसेको ताराले कसैको इच्छा पूरा गर्छ, तर मेरो जीवनबाट खसेको त्यो ताराले त मलाई नै अधुरो बनाएर गयो।

हरेक रात जब संसार सुत्छ, म भने आफ्ना अतितका पुराना पानाहरू पल्टाउन थाल्छु। ती पानाहरूमा एउटा यस्तो समय थियो जहाँ अँध्यारोले मलाई कहिल्यै डराउन सकेको थिएन। किनकि त्यो तारा मेरो साथमा थियो। त्यसको उज्यालो यति कोमल र न्यानो थियो कि जीवनका सबैभन्दा कठिन बाटाहरू पनि सरल लाग्थे। तर आज, त्यो उज्यालो कहाँ हरायो? के त्यो तारा साँच्चै नै ब्रह्माण्डको कुनै अनन्त अँध्यारोमा बिलाएर गयो, कि म आफैंले त्यसलाई जोगाउन सकिनँ? यो प्रश्नले मलाई दिनरात लखेटिरहन्छ। कहिलेकाहीँ लाग्छ, हराउने त तारा मात्र होइन, त्यो तारासँगै मेरो भित्री मुस्कान, मेरो भरोसा र मेरो बालपनको निश्छलता पनि हराएको हो।

मानिसको जीवन पनि अचम्मको हुँदो रहेछ। हामी जे कुरालाई सधैं आफ्नै साथमा रहन्छ भन्ठान्छौं, समयको एउटै आँधीले त्यसलाई हामीबाट निकै टाढा पुर्‍याइदिन्छ। त्यो हराएको तारा कुनै मानिस हुन सक्छ, कुनै टुटिसकेको सपना हुन सक्छ, वा समयको बहावमा छुटिसकेको कुनै प्यारो सम्बन्ध हुन सक्छ। मेरो लागि त्यो मेरो जीवनको सबैभन्दा ठूलो आशा थियो। जब म बाटो बिराउँथेँ, त्यसको सानो किरणले मलाई सही दिशा देखाउँथ्यो। तर आज जब म फेरि एउटा दोबाटोमा उभिएको छु, माथि हेर्दा केवल कालो, शून्य र शान्त आकाश मात्र पाउँछु। त्यो शून्यताले मलाई गिज्याइरहेझैँ लाग्छ।

साँझ ढल्दै गएपछि हावामा एउटा छुट्टै चिसोपन आउँछ। त्यो चिसो हावाले मेरो अनुहारलाई छुँदा मलाई लाग्छ, सायद त्यो हराएको ताराले मलाई अझै पनि सम्झिरहेको छ। के ताराहरू पनि हामीलाई छाडेर जाँदा दुखी हुन्छन् होला? कि उनीहरू केवल आफ्नो आयू सकिएपछि चुपचाप बिलाएर जान्छन्? यदि त्यो ताराले मलाई हेरिरहेको छ भने, उसले पक्कै देखिरहेको होला म कसरी त्यसको अनुपस्थितिमा पलपल तड्पिरहेको छु। मानिसहरू भन्छन् कि नयाँ बिहानीले नयाँ आशा लिएर आउँछ, तर जसको रात नै हराएको ताराको खोजीमा बित्छ, उसका लागि बिहानीको घामले पनि त्यो भित्री अँध्यारोलाई मेटाउन सक्दैन।

कति सजिलै भनिदिन्छन् मानिसहरू, जे जान्छ त्यो फर्किएर आउँदैन, अगाडि बढ्नुपर्छ। तर कसरी अगाडि बढ्नु जब खुट्टा पछाडि तान्ने स्मृतिहरू अझै उत्तिकै ताजा छन्? त्यो हराएको ताराको चमक अझै पनि मेरो आँखामा छ। म जहाँ जान्छु, जसलाई भेट्छु, त्यसमा केवल त्यसैको छाया खोज्ने गर्छु। तर कसैको मुस्कानमा, कसैको बोलीमा त्यो न्यानोपन पाउँदिनँ। त्यो तारा अद्वितीय थियो। त्यसको उपस्थितिमा एउटा अलौकिक शान्ति थियो, जुन आज संसारको कुनै पनि कुरामा भेटिँदैन।

कहिलेकाहीँ म रातभरि टोलाएर टोलाएर झ्यालबाट बाहिर हेरिरहन्छु। लाग्छ, कतै क्षितिजको परबाट त्यो फेरि चम्किनेछ कि? कतै त्यसले मेरो नाम पो पुकारिरहेको छ कि? तर हावाको सुसाइ र रातको शून्यताबाहेक अरू केही सुनिँदैन। यो शून्यता यति भारी छ कि यसले मेरो छाती थिचिरहन्छ। कहिलेकाहीँ आँखाबाट आँसुका थोपाहरू खस्छन्, अनि म सोच्छु, के मेरो यो आँसुले त्यो हराएको तारालाई फेरि फर्काउन सक्छ? पक्कै सक्दैन। तर पनि यो मन मान्दैन। आशा र निराशाको यो दोसाधमा बाँच्नुको पीडा कति भयानक हुन्छ, त्यो केवल त्यही व्यक्तिले बुझ्न सक्छ जसले आफ्नो जीवनको सबैभन्दा प्यारो उज्यालो गुमाएको छ।

अँध्यारो आफैंमा खराब होइन रहेछ, अँध्यारोले त हामीलाई उज्यालोको महत्त्व बुझाउँदो रहेछ। जबसम्म त्यो तारा मेरो आकाशमा चम्किरहेको थियो, मैले कहिल्यै सोचिनँ कि यसको अनुपस्थिति यति धेरै कष्टकर हुनेछ। म त्यसलाई एउटा सामान्य कुरा मान्थेँ, जुन सधैं त्यहीँ रहनेछ। तर जब त्यो हरायो, तब मात्र मलाई थाहा भयो कि मेरो अस्तित्वको पूर्णता त केवल त्यसैको चमकमा अडिएको थियो। हामी जीवनमा धेरै कुराहरू पाउनका लागि दौडिरहन्छौं, तर अन्ततः हामीले बुझ्छौं कि हामीले कमाएका सबै भौतिक कुराहरू त्यो एउटा हराएको ताराको तुलनामा अति तुच्छ छन्।

सायद ब्रह्माण्डको नियम नै यही हो। केही कुराहरू निश्चित समयका लागि मात्र हाम्रो जीवनमा आउँछन्, हामीलाई जिउनिका नयाँ अर्थ सिकाउँछन्, र अचानक ओझेल पर्छन्। तर के त्यो तारा साँच्चै हराएकै हो त? कि त्यो केवल मेरो दृष्टिबाट टाढा भएको हो? सायद त्यो आकाशको कुनै अर्को कुनामा पुगेर कसै अरूको अँध्यारो जीवनलाई उज्यालो बनाइरहेको छ होला। यदि त्यसो हो भने, म आफ्नो पीडालाई भुलेर त्यसको सफलतामा खुसी हुनुपर्छ। तर यो मानव मन हो, यति सजिलै कहाँ सम्झिन्छ र! यसलाई त केवल आफ्नै काख खाली भएको याद छ, आफ्नै आकाश अँध्यारो भएको पीडा छ।

समय बित्दै जान्छ, ऋतुहरू फेरिन्छन्। वसन्त आउँछ, फेरि शिशिरले रुखका पातहरू खसाल्छ। तर मेरो मनको मौसम भने त्यही रातमा रोकिएको छ, जुन रात त्यो तारा हराएको थियो। म आज पनि हरेक साँझ त्यही ठाउँमा गएर बस्छु, जहाँ हामीले सँगै धेरै सपनाहरू बुनेका थियौं। त्यहाँको माटो, त्यहाँका रुखहरू र त्यहाँको हावाले अझै पनि त्यसको बासना बोकेझैँ लाग्छ। म हावासँग सोध्छु, के तिमीले मेरो तारालाई कतै देख्यौ? तर हावा पनि केही नबोली सुटुक्क पन्छाएर जान्छ।

अन्ततः, मलाई के महसुस हुन्छ भने, त्यो हराएको तारा अब बाहिरको आकाशमा कहिल्यै भेटिने छैन। त्यो त अब मेरो यादहरूको आकाशमा अमर भइसकेको छ। जबसम्म मेरो धड्कन चल्नेछ, जबसम्म मेरो मनमा विचारहरू आइरहनेछन्, तबसम्म त्यो तारा मेरो भित्री आत्मामा चम्किरहनेछ। बाहिरको अँध्यारो जतिनै गहिरो भए पनि, मेरो मनको कुनामा त्यसको सानो उज्यालो सधैं जीवित रहनेछ। म त्यसलाई अब बाहिर होइन, आफ्नै भित्र खोज्नेछु। त्यो हराएको तारा मेरो विगत थियो, मेरो वर्तमानको पीडा हो, र मेरो भविष्यको एउटा मीठो तृष्णा हो। सायद कुनै दिन, जब मेरो पनि यो भौतिक यात्रा समाप्त हुनेछ, म पनि यही अँध्यारो आकाशको कुनै कुनामा बिलाउनेछु, अनि फेरि मेरो त्यो हराएको तारासँग भेट हुनेछ, र हामी दुवै मिलेर अनन्त ब्रह्माण्डलाई फेरि एकपटक नयाँ उज्यालोले भर्नेछौं। त्यतिन्जेलका लागि, म केवल शान्त भएर त्यसको यादलाई अँगालो हालेर बस्नेछु।