झूटो कसमको मूल्य

 (एउटा शान्त कोठा, जहाँ पुराना यादहरू मात्र बाँकी छन्। कुनै ठूलो रोदन वा नाट्य रूप छैन, केवल एउटा भङ्ग भएको हृदयको गम्भीर र निस्तब्ध आवाज छ।)

कहिलेकाहीँ म सोच्छु, मान्छेहरू कसरी यति सजिलै कसम खान सक्छन्? कसरी कसैको आँखामा सीधा हेरेर, उसकै हात आफ्नो हातमा थमाएर, ईश्वर वा समयको नाममा त्यस्ता शब्दहरू उच्चारण गर्न सक्छन्, जसको उनीहरूका लागि कुनै अर्थ नै हुँदैन?

हामीले शब्दहरूलाई धेरै हल्का रूपमा लिन थालेका छौँ। तर शब्दहरू केवल ध्वनिका तरङ्ग मात्र होइनन्; शब्दहरू त भरोसाको जग हुन्। अनि जब ती शब्दहरू "कसम" वा "वाचा" को रूपमा आउँछन्, तिनले दुईवटा आत्मालाई एउटै धागोमा बाँध्ने काम गर्छन्। तिमीले पनि त मलाई धेरै कसमहरू दिएकी थियौ। "म कहिल्यै तिमीलाई छाड्ने छैन।", "हाम्रो प्रेम समयभन्दा पनि माथि छ।", "जे-सुकै भए पनि म तिम्रो साथमा उभिनेछु।"

ती शब्दहरू सुन्दा मलाई लाग्थ्यो, संसारको सबैभन्दा सुरक्षित ठाउँ भनेकै तिम्रा ती बाचाहरू हुन्। तर आज, जब म यो सुनसान कोठामा बसेर ती बितेका पलहरूलाई फर्केर हेर्छु, मलाई महसुस हुन्छ— ती त केवल शब्दहरू थिए, हावामा बिलाएर जाने निस्सार शब्दहरू। तिनको पछाडि कुनै सत्यता थिएन, कुनै गम्भीरता थिएन। ती त केवल झूटका सुन्दर खोलहरू मात्र थिए।

आज मलाई प्रश्न गर्न मन लाग्छ, त्यो झूटो कसमको मूल्य के थियो? तिम्रो लागि सायद त्यसको मूल्य केही पनि थिएन। तिमीले कसम खायौ, आफ्नो स्वार्थ वा त्यो क्षणको भावनालाई पूरा गर्यौ, अनि सजिलै अगाडि बढ्यौ। तिम्रो लागि त्यो कसम एउटा खेल जस्तै थियो— एउटा यस्तो खेल, जहाँ जित र हारको कुनै ठूलो अर्थ थिएन। तर मेरो लागि? मेरो लागि त्यो कसम मेरो जीवनको सबैभन्दा ठूलो सत्य थियो। मैले तिम्रा ती झूटा कसमहरूमा आफ्नो सम्पूर्ण अस्तित्व, आफ्नो भरोसा, र मेरो भविष्य सुम्पिदिएको थिएँ।

विश्वासघातको सबैभन्दा ठूलो पीडा नै यही हो। यसले मान्छेलाई बाहिरबाट त केही गर्दैन, तर भित्रबाट पूर्ण रूपमा तोडिदिन्छ। जब कसैले तिमीलाई धोका दिन्छ, त्यसको चोट शरीरमा पर्दैन, मनमा पर्छ। अनि त्यो मनको चोट यति गहिरो हुन्छ कि त्यसबाट कहिल्यै रगत बग्दैन, केवल आत्मा चिच्याइरहन्छ। तिमीले मलाई दिएको धोका केवल एउटा सम्बन्धको अन्त्य मात्र थिएन, त्यो त मभित्र रहेको भरोसाको हत्या थियो।

आज म कसैलाई पनि सजिलै विश्वास गर्न सक्दिनँ। जब कोही मलाई भन्छ— "म तिम्रो साथमा छु," मेरो मनभित्र एउटा चिसो डर पस्छ। मलाई लाग्छ, यो पनि अर्को एउटा झूटो कसमको सुरुवात त होइन? तिम्रो एउटा झूटो कसमले मबाट केवल तिमीलाई मात्र खोसेन, यसले मबाट अरूमाथि विश्वास गर्ने क्षमता नै खोसिदियो। के तिमीलाई थाहा छ, एउटा मान्छेको विश्वास खोसिनुको मूल्य कति ठूलो हुन्छ? यसको कुनै मौद्रिक मूल्य हुँदैन, यसलाई कुनै पनि कुराले भरपाई गर्न सकिँदैन। यो त एउटा यस्तो घाउ हो, जुन समयसँगै परिपक्व त हुन्छ, तर कहिल्यै निको हुँदैन।

जब तिमीले मलाई छाडेर गयौ, मलाई सुरुमा त विश्वास नै लागेन। म सोचिरहन्थेँ, जसले ईश्वरको नाम लिएर कसम खाएको थियो, जसले मलाई कहिल्यै नछाड्ने वाचा गरेको थियो, ऊ कसरी यति निष्ठुरी हुन सक्छ? म दिनरात ती पुराना दिनहरू सम्झिन्थेँ। म आफैँभित्र गल्ती खोज्थेँ। मलाई लाग्थ्यो, सायद मेरो प्रेममा नै केही कमी थियो कि? सायद मैले नै तिमीलाई बुझ्न सकिनँ कि? तर बिस्तारै, समय बित्दै जाँदा मलाई सत्यको आभास भयो। गल्ती मेरो प्रेममा थिएन, गल्ती त तिम्रो निष्ठामा थियो। तिमीले मलाई कहिल्यै प्रेम गरेकै रहेनछौ; तिमीले त केवल प्रेमको अभिनय गरेका रहेछौ। अनि त्यो अभिनयलाई जीवन्त बनाउन तिमीले ती झूटा कसमहरूको सहारा लिएका रहेछौ।

हृदयभङ्ग (heartbreak) को वास्तविक पीडा के हो, थाहा छ? यो केवल कसैको अनुपस्थिति होइन। यो त त्यो मान्छेको याद हो, जसले तिमीलाई संसारको सबैभन्दा खुसी मान्छे बनाएको थियो, र पछि उसैले तिमीलाई संसारको सबैभन्दा दुःखी बनाइदियो। त्यो मान्छे, जसको एउटा मुस्कानले मेरो पूरै दिन उज्यालो बनाउँथ्यो, आज उसैको सम्झनाले मलाई अन्धकारमा धकेलिदिन्छ।

तिमी त अगाडि बढ्यौ। तिम्रो नयाँ संसार होला, नयाँ मान्छेहरू होलान्, अनि सायद तिमीले उनीहरूलाई पनि नयाँ कसमहरू दिइरहेकी होलाऊ। तर म? म भने अझै पनि त्यही मोडमा अड्किएको छु, जहाँ तिमीले मलाई छाडेर गएकी थियौ। म दिनहुँ ती झूटा बाचाहरूको भार बोकेर बाँचिरहेको छु।

कहिलेकाहीँ म सोच्छु, के तिमीलाई कहिल्यै पछुतो हुँदैन? के तिमीलाई कहिल्यै आफ्नो सिरानीमा टाउको राख्दा मेरो त्यो सोझो र निश्चल अनुहारको सम्झना आउँदैन, जसले तिम्रो हरेक झूटलाई सत्य मानेको थियो? के तिम्रो विवेकले तिमीलाई कहिल्यै प्रश्न गर्दैन— "तिमीले एउटा चोखो हृदयलाई किन त्यसरी खेलौना बनायौ?" सायद गर्दैन। किनभने यदि तिमीसँग त्यो संवेदनशीलता भएको भए, तिमीले सुरुमै त्यसरी झूटो कसम खाने नै थिएनौ। झूटो कसम त तिनै मान्छेहरूले खान्छन्, जसका लागि अरूको भावनाको कुनै मूल्य हुँदैन।

झूटो कसमको मूल्य केवल त्यो मान्छेले मात्र तिर्छ, जसले त्यसलाई साँचो मानेको हुन्छ। धोका दिने मान्छे त सजिलै उम्किन्छ, उसलाई कुनै फरक पर्दैन। तर धोका पाउने मान्छेले भने जीवनभर त्यसको मूल्य चुकाइरहनुपर्छ। उसले आफ्नो शान्ति, आफ्नो मुस्कान, र आफ्नो निर्दोषता गुमाएर त्यो मूल्य तिर्छ। आज म यही मूल्य चुकाइरहेको छु। मभित्रको त्यो निर्दोष, सबैलाई माया गर्ने र विश्वास गर्ने मान्छे अब मरिसकेको छ। अब म केवल एउटा छाया मात्र बाँकी छु— एउटा यस्तो छाया, जो जीवित त छ, तर भित्रबाट पूर्ण रूपमा खाली छ।

प्रेममा धोका पाउनु भनेको केवल एउटा सम्बन्ध टुट्नु मात्र होइन रहेछ, यो त आफ्नै एउटा अंश गुमाउनु रहेछ। तिमीले मलाई छाडेर जाँदा मेरो एउटा यस्तो भाग पनि साथै लिएर गयौ, जुन अब कहिल्यै फर्किने छैन। त्यो भाग, जसले मान्छेहरूमा राम्रो पक्ष मात्र देख्दथ्यो; त्यो भाग, जसले प्रेमलाई संसारको सबैभन्दा पवित्र कुरा मान्दथ्यो। अब म संसारलाई अर्कै नजरले हेर्छु। म हरेक हाँसोको पछाडि एउटा स्वार्थ देख्छु, हरेक वाचाको पछाडि एउटा धोका देख्छु। यो मेरो रोजाइ थिएन, यो त तिमीले मलाई दिएको उपहार हो— एउटा यस्तो उपहार, जसले मलाई जीवनभर डसिरहनेछ।

तरै पनि, म तिमीलाई कुनै अभिशाप दिन्नँ। म तिम्रो खराबीको कामना पनि गर्दिनँ। किनभने यदि मैले तिमीलाई घृणा गर्न थालेँ भने, मेरो मनमा अझै पनि तिम्रो लागि ठाउँ बाँकी रहनेछ। म त केवल तिमीबाट, र तिम्रा ती पुराना झूटा कसमहरूबाट पूर्ण रूपमा मुक्त हुन चाहन्छु। म यो पीडालाई आफ्नो पहिचान बनाउन चाहन्नँ।

झूटो कसमको मूल्य मलाई थाहा भयो— यो धेरै महँगो रहेछ। यति महँगो कि यसले मान्छेको सिङ्गो जीवनको भरोसालाई नै ध्वस्त पारिदिँदो रहेछ। तर अब म यो मूल्य अझै तिरिरहन चाहन्नँ। म यो भङ्ग भएको हृदयलाई सम्हाल्ने प्रयास गर्नेछु। सायद मलाई लामो समय लाग्ला, सायद मेरो मनको घाउ कहिल्यै पूर्ण रूपमा पुरिने छैन, तर म बाँच्न सिक्नेछु। तिमी बिना, तिम्रा ती झूटा बाचाहरू बिना, र यो धोकाको बोझ बिना।

तिमीले मलाई धोका दियौ, त्यो तिम्रो चरित्र थियो। मैले तिमीलाई सच्चा हृदयले प्रेम गरेँ, त्यो मेरो भावना थियो। कम्तीमा म आफ्नो नजरमा सच्चा त छु। तिमीले जितेर पनि धेरै कुरा गुमायौ— तिमीले एउटा सच्चा प्रेमी गुमायौ, जसले तिम्रो लागि जे पनि गर्न सक्थ्यो। अनि मैले? मैले त केवल एउटा यस्तो मान्छे गुमाएँ, जसले मलाई कहिल्यै प्रेम गरेकै थिएन। त्यसैले, यो घाटा मेरो होइन, तिम्रो हो।

आज म ती पुराना सबै झूटा कसमहरूलाई यहीँ, यो निस्तब्धतामा विसर्जन गरिदिन्छु। अब तिम्रा ती शब्दहरूको मेरो जीवनमा कुनै स्थान छैन। तिमी आफ्नो झूटको संसारमा खुसी रहोस्, म मेरो यो सत्य र पीडाको जगमा उभिएर फेरि एकपटक नयाँ जीवन सुरु गर्ने प्रयास गर्नेछु।