तिम्रो सहरको चिसो फेब्रुअरी

 काठमाडौँमा फेब्रुअरीको महिना अलि अर्कै हुन्छ। न त यो पुस र माघजस्तो कठ्याङ्ग्रिने मुटु काप्ने चिसो हुन्छ, न त फागुनजस्तो पूर्ण रूपमा रापिलो र फुक्काफाल नै। यो त दुईवटा मौसमको सङ्गमस्थलमा उभिएर टोलाइरहेको एउटा शान्त साँझजस्तो हुन्छ—जहाँ हिउँदले आफ्ना अन्तिम पाइलाहरू बिस्तारै पछाडि सार्दैछ र वसन्तले निकै टाढाबाट मुस्कुराउँदै हात हल्लाउँदैछ।

तर मेरो लागि? मेरो लागि यो फेब्रुअरी केवल एउटा महिना वा मौसम मात्र होइन। यो त तिम्रो सम्झनाको एउटा बाक्लो, न्यानो छाप्रो हो।

आज पनि म यो सहरको एउटा पुरानो चियापसलको कुनामा बसिरहेको छु। बाहिर हुस्सु अलिअलि फाट्दैछ, तर हावामा अझै पनि त्यो चिसो सिरसिरपन बाँकी नै छ, जसले मानिसहरूलाई आफ्ना कोट र ज्याकेटका जिपरहरू च्युडोसम्म तान्न बाध्य पार्छ। मेरो अगाडि स्टिलको गिलासमा बाफ उडिरहेको चिया छ। म गिलासबाहिर आफ्ना दुवै हत्केलाहरू बेर्छु। चियाको त्यो न्यानोपन बिस्तारै मेरो छालामा सर्छ, र ठ्याक्कै त्यही पल, मलाई तिम्रो याद आउँछ।

तिम्रो सहरको यो चिसो फेब्रुअरी... यसले मलाई सधैँ तिमीतिरै डोऱ्याउँछ।

मानिसहरू भन्छन्—फेब्रुअरी भनेको प्रेमको महिना हो। तर मलाई लाग्छ, प्रेम कुनै एउटा महिनामा सीमित हुने चीज होइन। फेब्रुअरीले त केवल हामीलाई त्यो प्रेम महसुस गर्ने एउटा बहाना मात्र दिन्छ। चिसो हावाले जब गाला छुन्छ, तब कसैको न्यानो हातको खोजी हुन्छ। साँझपख जब सहरमा अँध्यारो र चिसो एकैसाथ ओर्लिन्छ, तब कसैको अँगालोको याद आउँछ। र मेरो लागि, त्यो खोजी, त्यो याद, त्यो न्यानोपन... सब केही तिमी नै हौ।

मलाई सम्झना छ, गत वर्षको फेब्रुअरीमा हामी यही सहरका गल्लीहरूमा कसरी हिँड्थ्यौँ। दिनभरिको काम सिद्धिएपछि, साँझपख जब चिसो अलि बढी हुन्थ्यो, हामी वसन्तपुरका पेटीहरूमा वा पाटनका मन्दिरका सिँढीहरूमा गएर बस्थ्यौँ। तिमी सधैँ भन्थ्यौ, "मलाई फेब्रुअरीको चिसो औधी मन पर्छ, किनकि यो चिसोले मानिसहरूलाई एक-अर्काको नजिक ल्याउँछ।"

त्यतिबेला मैले तिम्रो कुराको गहिरो अर्थ बुझेको रहेनछु। म त केवल तिम्रो अनुहारमा परेको त्यो गोधूलि साँझको प्रकाश हेरिरहेको हुन्थेँ। तिम्रो ओठबाट निस्कने बाफ, तिमीले चिसोले कपाउँदै आफ्ना हातहरू मेरो ज्याकेटको गोजीभित्र छिराएको त्यो पल—अहो! ती कति साधारण दृश्यहरू थिए, होइन? कुनै ठूलो नाटक थिएन त्यहाँ, कुनै ठूला-ठूला वाचा वा कसैलाई देखाउने प्रेमको प्रदर्शन थिएन। केवल दुईवटा आत्माहरू थिए, जो चिसो हावाको बिचमा उभिएर एक-अर्काको उपस्थितिमा न्यानोपन खोजिरहेका थिए।

आज यो सहरमा उस्तै चिसो छ। उस्तै हुस्सु छ। चियापसलहरूबाट उस्तै बाफ उडिरहेको छ। मानिसहरू आफ्नै धुनमा बाटो काटिरहेका छन्। तर तिमी यहाँ छैनौ।

तर अनौठो कुरा के छ भने, तिम्रो अनुपस्थितिले पनि मलाई एक्लो महसुस गराउँदैन। यो प्रेमको एउटा अर्कै रूप हो कि? मानिसहरू भन्छन्, प्रेममा मान्छे सँगै हुनुपर्छ। तर मलाई लाग्छ, साँचो प्रेम त्यो हो, जुन दूरी र समयभन्दा धेरै माथि हुन्छ। तिमी हजारौँ माइल टाढा भए पनि, यो फेब्रुअरीको चिसो हावाले जब मेरो अनुहार छुन्छ, मलाई लाग्छ—यो हवामा तिम्रै सासको सुगन्ध छ। यो हावाले तिम्रै कुनै नबोलेको सन्देश बोकेर ल्याएको छ।

कहिलेकाहीँ म सोध्छु—माया भनेको के हो?

के माया भनेको सधैँ मुस्कुराइरहनु मात्रै हो? वा ठूला-ठूला उपहार र गुलाबका फूलहरू आदानप्रदान गर्नु हो? मलाई त्यस्तो लाग्दैन। मेरो लागि माया भनेको यो फेब्रुअरीको साँझजस्तै हो—अलिअलि शान्त, अलिअलि टोलाएको, थोरै चिसो, तर भित्रभित्रै निकै न्यानो। माया भनेको कसैलाई याद गर्दा आउने त्यो मीठो दुखाइ हो, जसले मुटुको कुनै कुनामा सानो ढुकढुकी जगाइरहन्छ।

मलाई याद छ, तिमीलाई फेब्रुअरीमा बाफ उडिरहेको मःमः खान कति मन पर्थ्यो। हामी गल्लीका साना रेस्टुरेन्टहरूमा छिर्थ्यौँ। बाहिर झ्यालमा बाफ जमेको हुन्थ्यो। तिमी त्यो बाफमा आफ्नो औँलाले साना-साना आकृतिहरू बनाउँथ्यौ। कहिलेकाहीँ मलाई हेरेर मुस्कुराउँथ्यौ र भन्थ्यौ, "हेर त, यो सहर चिसो भए पनि कति सुन्दर छ।"

आज म त्यो झ्यालको अगाडि एक्लै बस्दा बुझ्दैछु—त्यो सहर सुन्दर थिएन, सुन्दर त तिम्रो उपस्थिति थियो, जसले त्यो फुस्रो र चिसो सहरलाई पनि जीवन्त बनाइदिन्थ्यो। तिम्रो मुस्कानमा एउटा यस्तो राप थियो, जसले मेरो मनभित्र जमेका सबै चिन्ता र थकानहरू पगालिदिन्थ्यो।

अहिले राति आठ बज्न लागिसक्यो। सहर बिस्तारै शान्त हुँदैछ। गाडीहरूको आवतजावत कम भएको छ। सडकका बत्तीहरू पहेँलो प्रकाश छरिरहेका छन्। यो चिसो रातमा म सडकको पेटीमा बिस्तारै हिँडिरहेको छु। मेरा पाइलाहरू अगाडि बढिरहेका छन्, तर मेरो मन भने विगतका ती सुन्दर पलहरूतिरै फर्किरहेको छ।

मलाई थाहा छ, समय परिवर्तनशील छ। यो फेब्रुअरी बित्नेछ। मार्च आउनेछ, घाम चर्किनेछ, वसन्तका फूलहरू फुल्नेछन्। त्यसपछि गर्मी आउनेछ, बर्खाको पानी पर्नेछ। मौसमहरू फेरिइरहनेछन्। तर मेरो मनभित्र बसेको तिम्रो यादको यो फेब्रुअरी कहिल्यै बित्नेछैन। यो चिसो र यो न्यानोपन सधैँ मेरो साथमै रहनेछ।

मान्छेहरू भन्छन्—चिसोले दुखाइ बढाउँछ। तर तिम्रो यादको यो चिसोले मलाई कहिल्यै दुखाएन। यसले त मलाई म अझै जीवन्त छु, म अझै कसैलाई निस्वार्थ रूपमा माया गर्न सक्छु भन्ने महसुस गराउँछ। यो प्रेममा कुनै अपेक्षा छैन, कुनै माग छैन। केवल एउटा शान्त स्वीकारोक्ति छ—कि तिमी जहाँ छौ, खुसी छौ; र म जहाँ छु, तिम्रो यादमा सुरक्षित छु।

यदि आज तिमी मेरो नजिकै हुन्थ्यौ भने, सायद म धेरै कुरा बोल्ने थिएन। म केवल तिम्रो हात समात्ने थिएँ, तिम्रो आँखामा हेर्ने थिएँ र यो चिसो हावालाई हामी दुवैको वरिपरि घुम्न दिने थिएँ। हामी धेरै बेर केही नबोली बस्न सक्थ्यौँ, किनकि केही सम्बन्धहरू यस्ता हुन्छन् जहाँ शब्दहरूको कुनै आवश्यकता नै पर्दैन। मौनता आफैँमा एउटा ठूलो संवाद बनिदिन्छ।

तिम्रो सहरको यो चिसो फेब्रुअरीले मलाई एउटा कुरा राम्ररी सिकाएको छ—प्रेम कुनै प्राप्तिको नाम होइन। प्रेम त एउटा अनुभूति हो, एउटा यात्रा हो। यो त त्यो न्यानो कपडाजस्तै हो, जसलाई हामीले मनको कुनामा सधैँ जतन गरेर राखेका हुन्छौँ, ताकि जब-जब जिन्दगीमा चिसो महसुस हुन्छ, हामी त्यसलाई ओढेर न्यानो हुन सकौँ।

आजको यो साँझ, म यो चिसो हावालाई एउटा सानो प्रार्थना सुम्पिँदैछु। यो हावा बग्दै-बग्दै तिमीसम्म पुगोस्, र तिम्रो गालालाई बिस्तारै छोएर भनोस्—"कोही छ, जो यो चिसो सहरको एउटा कुनामा बसेर तिमीलाई अझै पनि उत्तिकै माया गर्छ, उत्तिकै सम्झिन्छ।"

चियाको गिलास अब सेलाइसकेको छ। म उठ्छु र घरतिर जाने बाटो समात्छु। हावा अझै चिसो छ, तर मेरो छातीभित्र एउटा सानो, न्यानो दियो बलिरहेको छ—तिम्रो मायाको दियो। र यो दियो निभ्नको लागि होइन, यो चिसो फेब्रुअरीलाई सधैँभरि न्यानो बनाइराख्नको लागि बलिरहेको छ।

तिम्रो याद, यो सहर, र यो चिसो फेब्रुअरी... मेरो लागि सधैँ अमर रहनेछन्।