स्मृति: समयको भग्नावशेषमा हराएको एउटा पदचाप
म अहिले जहाँ उभिएको छु , यहाँ न त कुनै रङ छ , न त कुनै सुगन्ध। यहाँ त केवल एउटा धमिलो प्रकाश छ , जसले मलाई बारम्बार पछाडि फर्कन विवश बनाइरहेको छ। मान्छेहरू भन्छन् जीवन अगाडि बढ्नुको नाम हो , तर मलाई लाग्छ मेरो आधाभन्दा बढी अस्तित्व त त्यहीँ पछाडि कतै छुटिसकेको छ। यो ' स्मृति ' कति बलियो चिज रहेछ! यसले मलाई आजको यो कोलाहलपूर्ण संसारबाट उठाएर एकै छिनमा गाउँको त्यो पुरानो ढिकी-जाँतोको आवाजसम्म पुर्याइदिन्छ। म आँखा चिम्लन्छु र मलाई लाग्छ म अझै पनि त्यही १० वर्षको बालक हुँ , जसको एक मात्र चिन्ता भनेको स्कुलबाट फर्केर कुन चौरमा गुच्चा खेल्न जाने भन्ने हुन्थ्यो। स्मृतिको एउटा जादुमय गुण हुँदो रहेछ—यसले पीडालाई पनि बिस्तारै एउटा मीठो उदासीमा बदलिदिन्छ। आज मलाई ती दिनहरूको अभाव खड्किरहेको छ , जुन दिनहरू भोगिरहँदा मलाई त्यसको मूल्य नै थाहा थिएन। मैले आफ्नो स्मृतिको दराज खोलेर हेर्दा सबैभन्दा पहिले आमाको त्यो च्यातिएको पछ्यौरीको बास्ना आउँछ। त्यो बास्नामा एउटा यस्तो सुरक्षा थियो , जुन आज यो सहरका महँगा पर्फ्युमहरूमा कतै भेटिँदैन। म सम्झन्छु ती बर्खाका रातहरू , जब छानाबाट पानी चुहिन...