शब्द र समय
शब्द र समय—यी दुई यस्ता बलवान् तत्व हुन् , जसको मिलनबिन्दुमा नै मानवीय अस्तित्वको सम्पूर्ण इतिहास लेखिएको छ। समय एउटा अविराम बगिरहने नदी हो भने शब्द त्यो नदीको किनारमा ठडिएका पत्थरहरू हुन् , जसमा समयले आफ्नो पदचाप छोडेर जान्छ। मानिसले समयलाई मुठ्ठीमा कैद गर्न खोज्छ , तर समय त बालुवा जस्तै औँलाका कापबाट सरिरहन्छ। अनि त्यही रित्तो हातलाई पूर्णता दिन मानिसले शब्दको सहारा लिन्छ। शब्दले समयलाई रोक्ने चेष्टा गर्छ , तर समयले शब्दलाई बिस्तारै पुरानो र धुमिल बनाइदिन्छ। यो एउटा यस्तो द्वन्द्व हो , जहाँ न त समय पूर्ण रूपमा विजयी हुन्छ , न त शब्द नै कहिल्यै पराजित हुन्छ। समयको क्रूरता यो हो कि यसले कसैलाई पर्खिँदैन। यसले साम्राज्यहरू ढलाउँछ , पहाडहरू खियाउँछ र स्मृतिहरू मेटाउँछ। तर शब्दको शक्ति यति धारिलो हुन्छ कि यसले हजारौँ वर्ष पुरानो समयलाई पनि वर्तमानमा जीवित गराइदिन सक्छ। एउटा कविले लेखेको एक पंक्ति शब्दले सयौँ वर्षको समयलाई एउटै क्षणमा खुम्च्याइदिन सक्छ। समयले शरीरलाई वृद्ध बनाउँछ , तर शब्दले विचारलाई सधैँ जवान राखिरहन्छ। जब हामी इतिहास पढ्छौँ , हामी वास्तवमा समयको यात्रा गरिरहेका...